czwartek, 3 września 2026

Wiedeńska secesja

Właściwie to tytuł tego posta powinien mieć nazwę - "W poszukiwaniu secesji wiedeńskiej". Okazuje się bowiem, że secesyjna architektura w Wiedniu stanowi zaledwie ułamek procenta jej zabudowy. Wynika to z faktu, że secesja w Wiedniu trwała bardzo krótko i spotkała się z ogromnym oporem konserwatywnych władz i mieszkańców, którzy zdążyli się już przyzwyczaić do powstałej w drugiej połowie XIX wieku eklektycznej tkanki miejskiej. Jej przykładem jest reprezentacyjna aleja Ringstraße ze wspaniałymi budowlami w stylu neorenesansu, neogotyku i neobaroku.

Nowatorskie projekty wywoływały potężne skandale i protesty. Przykładem niech będzie Pawilon Secesji, którego lokalizacja została zmieniona z powodu oburzenia opinii publicznej. Ówczesny burmistrz Wiednia, Karl Lueger, jawnie blokował secesyjne projekty, odmawiając im finansowania i zezwoleń publicznych. Wobec takiego nastawienia architekci, jak Otto Wagner czy Josef Hoffmann, bardzo szybko porzucili typowe dla secesji płynne linie i roślinne ornamenty. Zamiast tego zaczęli projektować budynki o prostej, geometrycznej i funkcjonalnej formie dając podwaliny nowego stylu - modernizmu.

Niemniej kilka budowli typowych dla secesji powstało i te chciałbym w tym poście pokazać. Zaczynamy od wspomnianego Pawilonu Secesji. Został wzniesiony w latach 1897–1898 według projektu Josepha Marii Olbricha. Budynek powstał jako niezależny salon wystawowy dla grupy artystów (m.in. Gustava Klimta, Kolomana Mosera), którzy zbuntowali się przeciwko akademickiemu historyzmowi wiedeńskiej Ringstraße.