Kętrzyn

Kętrzyn jest miastem powiatowym położonym na wzgórzach w województwie Warmińsko-Mazurskim. Znajdujące się na terenie powiatu siedliska flory i fauny zalicza się do unikatowych, ze względu na występowanie w tak dużej liczebności gatunkowej w obrębie dużego siedliska ludzkiego.

Herbem Kętrzyna jest niedzwiedź na tle lasu. Związana jest z tym taka historia:

W okolicznych lasach grasował niedźwiedź dający się mocno we znaki osadnikom. Czynił on szkody nawet w pobliżu miasta. Nic więc dziwnego, że okoliczni mieszkańcy postanowili zabić groźnego zwierza. Zorganizowano obławę i w czasie pościgu niedźwiedź został raniony. Rana jednak nie była śmiertelna, drapieżnik uciekł i schronił się w gęstym mateczniku, z którego nie miał się siły wydostać. Tam został zabity. Na mapach niemieckich miejsce tego wydarzenia lokalizowano na wzgórzu w pobliżu Zalesia Kętrzyńskiego.

Zwiedzanie miasta najlepiej rozpocząć od największej atrakcji - zamku krzyżackiego z drugiej połowy XIVw. Świetnie zachowany, posiada bramę wjazdową i dziedziniec wewnętrzny.



Budowę zamku w południowo-wschodnim narożniku miasta rozpoczęto prawdopodobnie po nadaniu osadzie praw miejskich w 1357 r. Jest to obiekt trzyskrzydłowy zbudowany na planie zbliżonym do kwadratu wokół niewielkiego dziedzińca. W reprezentacyjnym skrzydle północnym mieścił się refektarz, pomieszczenia mieszkalne krzyżackiego urzędnika - prokuratora oraz kaplica. Zamek otoczono murem z trzema basztami w narożnikach i przejazdem bramnym od strony miasta. W zamku i przylegającym do niego folwarku mieściły się: kuchnia, browar, młyn, piekarnia, spichlerz, spiżarnia, zbrojownia, prochownia, kaplica i więzienie. W czasie wojny trzynastoletniej, w roku 1454 mieszczanie opanowali zamek. Uwięzili wtedy i następnie zgładzili ówczesnego prokuratora zakonnego Wolfganga Sauer'a,. Po 1525 r. zamek pozostawał siedzibą starostów książęcych. Zamek był wielokrotnie przebudowywany. Na dziedzińcu dobudowano okrągłą wieżę z klatką schodową, rozebrano górne kondygnacje skrzydła północnego, wykonano nowe otwory okienne i zmieniono niektóre partie murów.



W 1945 roku wojska sowieckie spaliły zamek Został on odbudowany w latach 1962-67 . Zewnętrzny wygląd zrekonstruowano według XIX-wiecznych rysunków C.Steinbrechta odtwarzając gotycką bryłę budowli. Obecnie mieści się tu m.in. Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego oraz Biblioteka Miejska. W Muzeum eksponowane są wystawy stałe i czasowe. Znajduje się tu niezwykle interesująca kolekcja rzeźby gotyckiej, zabytki rzemiosła artystycznego oraz meble z XVII-XIX w.






Kolejnym unikalnym zabytkiem jest znajdującym się w południowo-zachodnim narożniku miasta gotycki kościół otoczony pozostałościami miejskich murów obronnych z basztami. Świątynia zbudowana w II połowie XIV wieku przez Krzyżaków, a rozbudowana w początku wieku XV jest rzadkim przykładem obronnej architektury sakralnej. Trzynawowa, ceglana świątynia z czworobocznymi wieżami sprawia wrażenie zamku.



Ponad 40-metrowa wieża zachodnia, pełniąca niegdyś funkcję wieży obserwacyjnej oraz 32,5-metrowa dzwonnica wspaniale komponują się z bryłą kościoła. Na wieży dzwonnej znajdują się trzy staliwne dzwony o różnej wadze. We wnętrzu kościoła można zauważyć odchylenie prezbiterium w stosunku do osi nawy głównej, co jest rzadkością zarówno w Polsce jak i w Europie. Ze środka nawy głównej można zaobserwować jedynie dwa z trzech okien prezbiterium.



Niewątpliwą atrakcją bazyliki jest kryształowe sklepienie wykonane w 1515 r. przez mistrza Matza z Gdańska. Cennym zabytkiem z dawnego, poreformacyjnego wyposażenia kościoła jest ambona z 1594 r. Wykonana w stylu niderlandzkiego manieryzmu, z fundacji Kaspra Rinwanga i Michała von Hohendorf, których herby znajdują się na korpusie ambony. Zabytek ten reprezentuje wysokie wartości artystyczne sztuki snycerskiej i malarskiej, aktualnie po renowacji.

Ciekawostką tego kościoła jest kaplica Matki Bożej Ostrobramskiej



Kult Matki Bożej Ostrobramskiej na ziemi kętrzyńskiej wiąże się z przybyciem na te ziemie dużej grupy repatriantów z Wileńszczyzny. W 1962 r. rozpoczęto przebudowę wnętrza dawnej kaplicy św. Jakuba na wzór wileńskiej Ostrej Bramy. Pomyslłodawcą i realizatorem budowy był ks. proboszcz Augustyn Flejszer.

Bazylika Kolegiacka zachwyca i imponuje nie tylko wielkością, ale i pięknem. Dawny ołtarz główny w stylu neogotyckim obecnie znajduje się w nawie północnej.



W części centralnej ołtarza umieszczony jest obraz Ukrzyżowanego namalowany przez ówczesnego dyrektora Akademii Sztuki w Królewcu, Rosenfeldera.

Kościół jest na bieżąco remontowany, funkcjonuje też małe muzeum parafialne. Z opłat i składek wiernych w 1971-73 r wstawiono 16 nowych witraży według projektu Marii Palisz-Bardońskiej z Poznania



Po wyjściu z kościoła można się z bliska przyjrzeć jego zewnetrznej bryle



Spacerując po Kętrzynie warto jeszcze zajrzeć do drugiego mniejszego kościoła pw. św. Katarzyny. Co prawda kościół nie jest stary, bo pochodzi z 1896 roku, jednak przyciąga kolorowym wnętrzem oraz misternie rzeźbionymi ołtarzami