Spacer po Atenach

Zapraszam na spacer po Atenach, który z powodu wysokich temperatur, jakie nam towarzyszyły, podzieliliśmy na dwie części, przedpołudniową i popołudniową. Zaczynamy go przed budynkiem greckiego Parlamentu, w sercu Aten na placu Syntagma (Konstytucji). Budynek został zaprojektowany przez Friedricha von Gärtnera i wzniesiony w latach 1836–1843 jako pałac dla pierwszego króla Grecji, Ottona I.

Czytaj dalej

Chełmno

Chełmno to malownicze miasto w województwie kujawsko-pomorskim, położone na wysoczyźnie nad doliną Wisły. Liczy ok. 20 tysięcy mieszkańców. Zostało założone w 1233 roku na tzw. prawie chełmińskim, które stało się wzorem dla wielu miast w Polsce i Europie Środkowej. W XIII–XV wieku miasto rozwijało się pod panowaniem zakonu krzyżackiego, a później znalazło się w granicach Królestwa Polskiego. Mimo wojen i zaborów Chełmno zachowało swój średniowieczny układ urbanistyczny, który dziś stanowi jego największą wartość historyczną.

Największym skarbem miasta jest jego zachowana niemal w całości sieć murów obronnych – mają ok. 2 km długości i należą do najlepiej zachowanych w Europie. Miasto zostało wpisane na polską listę Pomników Historii oraz jest jednym z 8 polskich miast należących do Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Gotyckie budowle od dawna goszczą na moim blogu, nie mogło więc na nim zabraknąć opisu Chełmna i jego zabytków. Przy okazji okazało się, że Chełmno to również miasto murali. Sporo z nich zobaczyłem podczas zwiedzania miasta.

Zwiedzanie Chełmna zaczynamy na jego rynku. Znajduje się na nim ratusz, jeden z najcenniejszych zabytków miasta i perła architektury renesansowej w północnej Polsce. Wzniesiono go w latach 1567–1572. Został zbudowany na gotyckich fundamentach wcześniejszej budowli, dlatego łączy elementy gotyckie i renesansowe.

Czytaj dalej

Calitea (Kallithea Springs)

Tym razem zabieram was na słoneczną wyspę Rodos, do małej miejscowości Calitea (z gr. Kallithea). Miejscowość była znana już w starożytności, a to za sprawą leczniczych właściwości występujących tutaj źródeł termalnych. Ich oddziaływanie na ludzi badał m.in. Hipokrates, ale okoliczni mieszkańcy już wcześniej, bo od VII w p.n.e. doceniali zdrowotne korzyści, jakie dawała kąpiel w tych źródłach. Przez stulecia zmieniała się sytuacja geopolityczna tych terenów, ale czy to pod panowaniem Rzymian, czy Turcji osmańskiej, Calitea wciąż była cenionym miejscem, gdzie z powodzeniem leczono różne dolegliwości związane z chorobami nerek, czy schorzeniami gastrologicznymi.

W 1912 roku Rodos zostało przejęte przez Włochów, a teren źródeł został objęty szerszym planem rozwoju. Najpierw potwierdzono lecznicze właściwości miejscowych źródeł, następnie zrodził się pomysł stworzenia „nowoczesnego” kurortu spa w europejskim stylu, wspieranego przez włoski reżim oraz lokalne władze. Zaprojektowanie uzdrowiska zlecono architektowi Pietro Lombardiemu. Powstał obiekt będący połączeniem stylistycznym art-deco, arabeski i wpływów lokalnych. Całość uzupełniły ornamenty i detale architektoniczne zaprojektowane przez Armando Bernabitiego

Główne elementy kompleksu to rotundy: mniejsza nad naturalnym źródłem oraz większa, z tarasem panoramicznym. Komunikację pomiędzy częściami obiektu ułatwiają pergole, kolumnady i schody prowadzące ku morzu. Wejście na teren obiektu jest płatne. W 2025 roku było to 5 Euro.

Czytaj dalej

Gryfów Śląski

Zwykle na przełomie października i listopada prezentuję na blogu post poświęcony pamięci zmarłych. Tym razem zamiast cmentarza chciałbym pokazać szczególny obiekt sztuki sepulkralnej - kaplicę nagrobną rodu Schaffgotsch znajdująca się w Kościele pw. św. Jadwigi w Gryfowie Śląskim. Przy okazji pokażę też inne atrakcje tego niewielkiego, śląskiego miasteczka.

Tym razem nie mieliśmy szczęścia do pogody. Mimo, że nie padało, to niebo było zasnute chmurami. Po dojechaniu do miasta zostawiamy samochód na parkingu w okolicy rynku, skąd udajemy się na północ w kierunku widocznego kościoła pw. św. Jadwigi.



Kościół pochodzi z początku XVI wieku i został wybudowany w stylu późnego gotyku. Późniejsze przebudowy sprawiły, że doszukamy się w nim różnych stylów architektonicznych. Widząc otwarte drzwi kruchty myśleliśmy, że uda nam się tędy wejść do środka świątyni, jednak ta była zamknięta. Za to możliwe było wejście do kaplicy nagrobnej, która znajduje się wewnątrz, po prawej stronie.

Czytaj dalej

Rupit

Rupit to nazwa niewielkiej wioski położonej pośród pasma gór Sierra de Cabrera w Katalonii. Miejscowość przyciąga turystów starą, sięgającą XVI wieku, kamienną zabudową oraz malowniczym położeniem u podnóża skalistego wzniesienia w dolinie rzeki Rupit. Początki miejscowości sięgają średniowiecza i są związane ze zbudowanym w XI wieku zamkiem.



Jego ruiny możemy jeszcze dzisiaj zobaczyć w kilku miejscach ponad dachami domów.

Czytaj dalej

Dresdner Molkerei Gebrüder Pfund

Tym razem chciałbym Was zaprosić do mleczarni. Ale nie byle jakiej, tylko najładniejszej na świecie. Potwierdza to wpis w Księdze Rekordów Guinnessa z 1998 roku. Aby ją zobaczyć, trzeba wybrać się do Drezna i udać na ulicę Bautznerstasse 79/81. Napis w witrynie sklepu mleczarni nie pozostawia złudzeń. Właśnie stoimy przed najpiękniejszą mleczarnią na świecie.



Zanim wejdziemy do środka musimy chwilę odczekać, bo w środku znajduje się duża grupa turystów, którzy przyjechali autokarem wycieczkowym. Mleczarnia jest bardzo popularna i wiele biur podróży ma w ofercie jej zwiedzanie.

Czytaj dalej

Kalwaria w Bańskiej Szczawnicy

O Bańskiej Szczawnicy był już post na blogu. Skrót do niego znajdziecie na końcu postu. Pisałem wtedy, że z powodu deszczu nie udało nam się zobaczyć znajdującej się nad miastem Kalwarii. Gdy więc w zeszłym roku ponownie jechaliśmy drogą obok kalwaryjskiego wzgórza, zrobiliśmy sobie przerwę w podróży na znanym nam już parkingu. Po kilkuminutowym spacerze znów możemy zobaczyć w oddali pokryte kapliczkami wzniesienie.



Widok znajomy, ale sceneria całkiem inna, tym razem zachęcająca do zwiedzania. Idziemy więc polną ścieżką w kierunku widocznych zabudowań Dolnego Kościoła, a potem jeszcze ok 300 metrów niżej, do miejsca, gdzie znajduje się pierwsza kapliczka. Na tablicy informacyjnej możemy poczytać o historii tego miejsca oraz zapoznać się z planem Kalwarii.

Kalwaria ma 17 kapliczek , trzy kościoły (Kościół Dolny, Święte Schody i Kościół Górny), budynek Ecce homo i Grób Święty – jedyny obiekt zbudowany po przeciwnej, wschodniej stronie wzgórza.

Czytaj dalej

Zalipie - malowana wieś

Miejsce, które dzisiaj Wam pokażę jest pełne ciepła, letnich kolorów i kwiatów. Takie było życzenie mojej żony, która już nie może doczekać się przyjścia wiosny i wszystkiego, z czym się ona kojarzy. Dość szarzyzny za oknem. Długo szukałem odpowiedniego tematu. Miały być kwiaty, a tych akurat za wiele nie miałem w swojej kolekcji. Wtedy przypomniałem sobie jedną z naszych wycieczek. 

Ostatni mój post był o miejscowości, o której mało kto słyszał. Dla odmiany, tym razem zabieram was do miejsca znanego chyba każdemu. Zalipie to niewielka wieś na Powiślu Dąbrowskim, nieopodal Tarnowa, która stała się sławna w Polsce i poza jej granicami za sprawą barwnych kwiatów malowanych na domach, ich ogrodzeniach a także  w ich wnętrzach. Historia malowania chat sięga końca XIX wieku. Najpierw malowane były ich wnętrza, potem ktoś wpadł na pomysł, żeby tak też ozdobić ściany zewnętrzne domów. Pomysł się przyjął, nastąpiła nawet rywalizacja pomiędzy malarkami i stopniowo coraz więcej domów zostało ozdobionych barwnymi wzorami. Przeważają pośród nich bukiety kwiatów, a że każdy jest malowany ręcznie, nie znajdziemy we wsi dwóch podobnych wzorów.

Zwiedzanie tej malowanej wsi zaczynamy w okolicy Domu Malarek, gdzie można zostawić samochód na dość sporym parkingu. Tutaj też możemy zobaczyć pierwsze malowane zabudowania. Niezwykle efektownie wygląda niewielkich rozmiarów domek wraz ze studnią. Chyba każdy ze zwiedzających robi sobie tutaj pamiątkowe zdjęcie.

Czytaj dalej

Szopka neapolitańska

Szopka neapolitańska to odmiana szopki bożonarodzeniowej z Neapolu, która cieszy się takim samym wielkim powodzeniem we Włoszech, jak w Polsce szopki krakowskie. Po raz pierwszy szopka w Neapolu stanęła w XIII wieku, w kościele Santa del Presepe. Szczyt popularności i kunsztu wykonania szopek neapolitańskich przypada na wiek XVIII. Wykonywano je na dworach królewskich i książęcych, w domach mieszczańskich i biednych chatach. Były zwyczajowymi podarkami w okresie Bożego Narodzenia.

Wykonane są najczęściej z malowanej terakoty, rzadziej z korala lub muszli morskich. Scenerią jest architektura Neapolu bądź krajobraz jego okolic. Były często dziełem najlepszych włoskich architektów, rzeźbiarzy, złotników i krawców. Wykonane z wielkim realizmem, odwoływały się do scen z życia codziennego; poza postaciami Świętej Rodziny i pasterzy, zapełniały się figurkami rzeźników, winiarzy, tkaczy, garncarzy, ukazanych przy swoich warsztatach. Realizm scen podkreślają rekwizyty zaczerpnięte z codzienności: studnia, piec, stawiane w centrum szopki, częsty jest motyw jadła: kosze owoców, ryb, michy makaronu, bochny chleba.

Przedstawiane postacie ukazane są w całym bogactwie gestów, wyrazistości mimiki i grymasów, odciskają się na nich i piękno i ułomności ludzkie. Stroje z epoki, nadające dynamizmu postaciom, szyte są z najlepszych tkanin, złocenia wykonane z prawdziwego złota. Niezwykłym osiągnięciem perspektywy uzyskanej grą świateł i konsekwentnym budowaniem planów na niewielkiej przestrzeni są kompozycje, których scenerią są wąskie, kamienne uliczki Neapolu czy górzysty krajobraz za miastem. Niektóre szopki tak dalece zatraciły się w swym realizmie, że zupełnie brak w nich akcentów religijnych, przedstawiają zwykłych ludzi, wykonujących swą codzienną pracę.

Chyba najlepszym przykładem szopki neapolitańskiej jest ta umieszczona w pomieszczeniach pałacu w Casercie. Oprócz klasycznej szopki i karczmy jest tu karawana Gruzinów oraz liczne postacie ze świata ludowego i chłopskiego. Szopka pochodzi z 1844 roku, ale wiele jej oryginalnych elementów zaginęło i dopiero w 1988 roku ponownie ją udostępniono dla zwiedzających. Brakujące fragmenty pieczołowicie odtworzono na podstawie zachowanych ilustracji i obrazów. Szopka jest sporych rozmiarów, zdjęcia pokazują jej wygląd z różnych stron.

Czytaj dalej

Kadyny

Kadyny to miejscowość położona niedaleko Tolkmicka w powiecie elbląskim. Od strony północnej jest otoczona wodami Zalewu Wiślanego a od południa wzniesieniami Wysoczyzny Elbląskiej. Tak atrakcyjne położenie sprawiło, że Kadyny stały się popularną miejscowością turystyczną, ale bardziej dla osób  ceniących sobie spokój i odosobnienie niż gwarne towarzystwo. Walory tego miejsca doceniła już na początku XX wieku pruska rodzina królewska, która miała tu swoją letnią rezydencję.

Patronat cesarza Wilhelma II nie ograniczał się tylko do królewskiej posiadłości. Dzięki swojemu mecenatowi przyczynił się do rozwoju miejscowości Kadyny. Założył tu folwark ze stadniną koni i gorzelnią. Rozbudował miejscową cegielnię i utworzył w niej oddział zajmujący się produkcją majoliki, czyli glazurowanych kafli ceramicznych i dachówek. Dla pracowników cegielni wybudował osiedle domków ze szkołą, pocztą, karczmą i małym szpitalem.

Co ciekawe, wszystkie te obiekty zachowały się w dobrym stanie do dnia dzisiejszego. Zapraszam na spacer po Kadynach, wioski, która nas zauroczyła swoim położeniem i atrakcjami. Zaczynamy od wizyty w starym folwarku. Przed nami efektowna brama prowadząca na jego teren.

Czytaj dalej

Święta Góra Grabarka

Święta Góra Grabarka to miejsce, gdzie od stuleci podążają prawosławni pielgrzymi. Jej najstarsze dzieje nie są znane. Góra zasłynęła w 1710r., kiedy epidemia cholery szalała na terenach Podlasia. W tym czasie pewnemu starcowi we śnie zostało objawione, że ratunek można znaleźć na pobliskim wzgórzu. Wierni poszli za głosem Bożym, przynosząc ze sobą krzyże. Z modlitwą obmywali się i pili wodę ze źródełka. Według kroniki siemiatyckiej parafii ratunek od choroby znalazło wówczas ok. 10 tys. ludzi. W podzięce Bogu za cud zbudowano na tym miejscu drewnianą kapliczkę Przemienienia Pańskiego. Cerkiew przebudowywana, remontowana, upiększana dotrwała do 1990r, kiedy to podpalona spłonęła doszczętnie. Nowa cerkiew została wyświęcona w 1998r.

U podnóża Góry znajduje się cudowne źródełko. To właśnie ci, którzy tu umyli się i napili się wody, zostali ocaleni z epidemii cholery.

Czytaj dalej

Drvengrad (Kustendorf)

W dzisiejszym poście prezentuję miejsce wybudowane w 2000 roku przez Emira Kusturicę na potrzeby realizacji swojego filmu "Życie jest cudem". Film opowiada historię inżyniera Luki, który realizuje cel swojego życia - budowę linię kolejowej łączącej małe bośniackie miasteczko z Serbią. Luka kochał swoją żonę, szaloną śpiewaczkę operową Jadrankę i syna Milosza, który chciał zostać piłkarzem Partizanu Belgrad. Niestety, wkrótce wybucha wojna serbsko-bośniacka. Jadranka ucieka z węgierskim muzykiem, a Milosz zostaje schwytany przez wroga. Przyjaciele Luki wpadają na pomysł, żeby wymienić Milosza na muzułmańską pielęgniarkę, pracującą w tamtejszym szpitalu. Aż do momentu wymiany pielęgniarka Sabah ma mieszkać w domu Luki. Niestety, sprawy komplikują się, gdy Luka zakochuje się w Sabah.

Nie, nie będę opisywał zakończenia filmu, może ktoś zechce go zobaczyć i wtedy sam pozna zakończenie tej historii. Spacerując po Drvengardzie, staramy się odnaleźć miejsca znane z filmu, wszak to właśnie tutaj nakręcono większość jego początkowych scen. Jest to trochę trudne, bo po skończeniu zdjęć filmowych osada stała się bardzo popularna i przystosowała się do napływu dużej ilości tak turystów, jak i fanów filmu. Czuliśmy się tutaj trochę jak w skansenie. Otaczają nas ładne drewniane domy, niektóre krzykliwie ozdobione kolorowymi malunkami. Spacerujemy ulicami imienia Bruce Lee, Diego Maradony, Che Guevara, Nikola Tesla i Djokovica. Główna ulica ma nazwę Ivo Andric – serbskiego pisarza, który urodził się w Bośni. Jest tez cerkiew św. Sawy. Znajdziemy tu również kramy z pamiątkami i miejscowym rzemiosłem a w niektórych domach prezentowane sa wystawy czasowe. Jest też czarna wołga, eksponat z filmu.

Zapraszam na spacer po Drvengradzie, którego widok ogólny pokazywałem już kiedyś przy prezentacji kolejki wąskotorowej Šarganska Osmica. Tym razem bez opisów, chyba wszystko co istotne już napisałem.

Czytaj dalej

Most wiszący w Ozimku

Ozimek jest niewielką miejscowością położoną w województwie opolskim. Od początku istnienia był związany z powstałą w XVIII wieku na tym terenie Królewską Hutą "MalaPane". Początkowo produkowano w niej kule armatnie, granaty i kartacze. W XIX wieku wraz z rozwojem przemysłu hutniczego profil produkcji uległ zmianie. Huta wyspecjalizowała sie w dostawie elementów żelaznych do budowy maszyn parowych oraz filarów mostów.

W 1825 roku w hucie rozpoczęto wytwarzanie elementów do budowy mostu nad rzeką Mała Panew. Zaprojektowany przez Carla Schotteliusa most był nowatorską konstrukcją i zakładał wykonanie go w całości z żelaza. W ciągu dwóch lat wyprodukowano około 1600 ręcznie kutych elementów mostu, a następnie go złożono w całość. W 1827 roku most oddano do użytku. Mimo upływu ponad 190 lat od jego powstania most wciąż jest w dobrym stanie i dalej służy mieszkańcom Ozimka.

Czytaj dalej

Sanktuarium w Świętej Wodzie - Wzgórze Krzyży

Krzyż towarzyszy nam w życiu codziennym od urodzenia aż do śmierci. Jest też obecny podczas naszych krajoznawczych wycieczek. Często go widujemy zwiedzając kościoły, miejsca kultu czy cmentarze. Dla chrześcijan symbolizuje śmierć Chrystusa, jest znakiem zbawienia i znakiem nadziei. To narzędzie męki Jezusa symbolizuje również nasze grzechy, troski, bóle i cierpienia. Mówimy często w języku potocznym, że niesiemy swój krzyż. Najczęściej przychodzimy z nim do Boga, szukając ukojenia i nadziei na lepsze jutro.

Są takie miejsca na ziemi, gdzie wierni dosłownie przychodzą z krzyżami, by po modlitwie je tam zostawić. Zwykle są zlokalizowane na wzniesieniach, miejscach znajdujących się bliżej Nieba, czyli też bliżej Boga. Te bardziej znane to m.in. Góra Krzyży Szawle na Litwie czy tez nasza Grabarka. W dzisiejszym poście przedstawię mniej znane Wzgórze Krzyży położone na terenie sanktuarium w Świętej Wodzie nieopodal Wasilkowa na północ od Białegostoku.

Widok ogólny Wzgórza Krzyży z wysokim na 25 m Krzyżem Jubileuszowym Pielgrzymów.

Czytaj dalej

Głazowisko Bachanowo

"Głazowisko Bachanowo" to rezerwat przyrody o niespotykanym w Polsce, dużym nagromadzeniu głazów narzutowych. Położony jest w południowo-zachodniej części Suwalskiego Parku Krajobrazowego. Zwiedzając Suwalszczyznę dość często spotykamy głazy narzutowe. Trafiły tutaj ze Skandynawii wraz z ostatnim zlodowaceniem. To, co sprawia, że warto odwiedzić Bachanowo jest liczba tych głazów, sięgająca 10 000 sztuk.

W zasadzie jest to pofalowana łąka, na której znajdują się różnej wielkości kamienie. Mają w obwodzie od 0,5 do 8 metrów.

Czytaj dalej

Planica i Kranjska Gora

Skoczkowie narciarscy rozpoczęli nowy sezon rywalizacji o Kryształową Kulę. Niedługo w Planicy mają się rozpocząć Mistrzostwa Świata w Lotach. Zwykle tysiące kibiców, zwłaszcza z Polski wybierało się do Słowenii, aby na własne oczy zobaczyć takie widowisko. W tym roku, z powodu koronawirusa, te zawody będziemy mogli oglądać tylko w telewizji.

A jak wygląda skocznia Letalnica latem ? Dwa lata temu, wracając ze Słowenii zajrzeliśmy do Planicy i Kranjskej Gory. Pogoda, zwłaszcza w Planicy, była wymarzona na taką wizytę. Zamieszczam kilka zdjęć z tego wypadu, może ich obejrzenie zachęci kogoś do podobnej wizyty.

Na początek widok ogólny na cały kompleks skoczni narciarskich.

Czytaj dalej

Trenczyn - miasto i zamek

Trenczyn (Trenčín) to około 50 tys. miasto w zachodniej Słowacji. Położone nad Wagiem u stóp Gór Strażowskich przyciąga turystów malowniczą sylwetką zamku na wyniosłej skale oraz ładną, utrzymaną w pastelowych barwach starówką.

Na początku XI wieku osada leżała w granicach Polski Bolesława Chrobrego, po czym w 1018 została przyłączona do Węgier, w granicach których pozostała przez kolejne 900 lat. Okres najszybszego rozwoju osady przypada na czas panowania Matusza Czaka, który stał się władcą prawie całego terytorium dzisiejszej Słowacji. W średniowieczu Trenczyn uzyskał różne przywileje i prawa. W 1412 król Zygmunt Luksemburski uczynił go wolnym miastem królewskim. W XVII wieku miasto przeżyło oblężenie wojsk tureckich, ale pozostało niezdobyte. W 1918 Trenczyn został utracony przez Węgry na rzecz nowo powstałej Czechosłowacji, a od 1993 należy do Słowacji.

Zwiedzanie starówki zaczynamy od wizyty na placu Ľ. Štúra, stanowiącym centrum starego miasta.

Czytaj dalej

Ołtarz Wita Stwosza

Czy to możliwe, żeby w małej liczącej ok. 500 osób miejscowości znajdowało się unikatowe dzieło jednego z największych rzeźbiarzy średniowiecza? Jak tam trafiło? I kto jest faktycznie twórcą znajdującego się w Starym Paczkowie ołtarza? Na te pytania postaram się dać odpowiedź w dzisiejszym poście, przy okazji prezentując pięknie odnowiony ołtarz ze staropaczkowskiego kościoła przedstawiający koronację Najświętszej Maryi Panny przez Trójcę Świętą.

Najpierw jednak musimy się cofnąć do XV wieku. Wzbogaciwszy się na kilku intratnych zamówieniach Wit Stworz lokuje pieniądze m.in. w kopalni złota w Złotym Stoku. Podróżuje w tym celu na Śląsk. Przypuszcza się, że w tym czasie przyjmuje zamówienie wykonania ołtarza dla kościoła św. Jana Ewangelisty w Paczkowie. Nie wiemy dokładnie, czy sam mistrz wykonał ołtarz, czy jego uczniowie z krakowskiej pracowni, faktem jest, że w 1494 roku ołtarz zostaje wykonany i przez następne kilkaset lat znajduje się w paczkowskim kościele. W połowie XIX wieku zdecydowano się na zmianę wystroju kościoła w Paczkowie. Niepasujący do nowej koncepcji ołtarz trafia do pobliskiego kościoła pw. Wszystkich Świętych w Starym Paczkowie, gdzie przez lata jakby o nim zapomniano. Dopiero w 2015 roku, przy okazji jego renowacji natrafiono na zapiski o dacie jego powstania oraz skojarzono styl w jakim powstał jako pasujący do dzieł z pracowni Wita Stwosza.

Kilkakrotnie próbowałem zobaczyć ten ołtarz, ale nie miałem szczęścia. Zawsze kościół był zamknięty. Dopiero dwa tygodnie temu, jadąc do Kudowy Zdroju nadarzyła się sposobność wejścia do środka przy okazji jego sobotniego sprzątania. Sam kościół, podobnie jak i miejscowość, niczym szczególnie się nie wyróżnia.



Kościół pochodzi z XV wieku i został zbudowany w stylu gotyckim na miejscu wcześniejszego, zburzonego przez husytów. W 1890 roku został powiększony i taki wygląd zachował do dnia dzisiejszego. Jednonawowe wnętrze wygląda dość ubogo.

Czytaj dalej

Egri Líceum

Koniec roku szkolnego to dobra okazja, aby zaprosić Was do odwiedzenia liceum. Ale nie byle jakiego, tylko znamienitego Egri Líceum w węgierskiej miejscowości Eger. Ładny barokowy budynek, a właściwie pałac, będący siedzibą liceum jest położony u stóp znajdującej się na wzniesieniu bazyliki i właśnie z istniejącego tam tarasu mamy najładniejszy jego widok.



Fundatorem budowli był biskup Károly Eszterházy. Budowę líceum zakończono w 1785 roku. Pierwotnie szkoła była planowana jako uniwersytet, ale zawiłości prawa monarchii Austro-Węgierskiej sprawiły, że na dawnych węgierskich terenach mógł się znajdować tylko jeden uniwersytet, wcześniej utworzony w Budzie. Powstała szkoła w randze Líceum, gdzie znajdowało się zarówno gimnazjum jak i wydziały szkolnictwa wyższego.

Czytaj dalej

Pochylnie Kanału Elbląskiego

Kanał Elbląski to szlak wodny łączący ze sobą miasta Elbląg i Ostródę. Ma ok 84 km długości i powstał w XIX wieku w celu zapewnienia komunikacji tej części Prus z portami nad Bałtykiem. Chodziło głównie o utworzenie kanału pozwalającego na spływ wodą drewna i płodów rolnych z rejonu Ostródy i Iławy do portów w Elblągu i dalej do Gdańska.



Koncepcja budowy kanału zakładała połączenie ze za pomocą systemu śluz i wykonanych przekopów kilku jezior znajdujących się między obiema miejscowościami. Przeszkodę w tym projekcie stanowiła 99-metrowa różnica poziomu na odcinku 10 km między jeziorami Druzno i Piniewo. Aby ją zniwelować, potrzeba by wybudować ok 30 tradycyjnych śluz. Poza kosztami takie rozwiązanie znacznie spowolniłoby transport towarów.

Głównym projektantem i realizatorem budowy kanału był pruski inżynier Georg Jacob Steenke. W połowie XIX wieku odbył kilka podróży m.in. do Belgii, Holandii, USA i Kanady, gdzie zapoznał się z nowymi koncepcjami budowy kanałów. Pod ich wpływem zamiast kilkudziesięciu śluz postanowił skonstruować system pięciu pochylni, gdzie łodzie byłyby transportowane na specjalnych wózkach po szynach. Wymyślił też mechanizm napędowy pochylni wykorzystujący energię wody przepływającej z wyższego poziomu na niższy. Wprawia ona w ruch specjalne koła wodne a te z kolei mechanizm napędzający liny ciągnące wózki do transportu jednostek pływających.

Odnowiony pomnik Georga Jacoba Steenke z 1872 roku ustawiony nad brzegiem kanału, na terenie pochylni Buczyniec.



Innowacyjne rozwiązania zastosowane podczas budowy kanału okazały się tak dobre, że otwarty w 1860 roku kanał do dzisiaj służy, a wszystkie jego mechanizmy wciąż działają. To prawdziwy cud techniki na skalę światową. Od sierpnia 2011 do maja 2015 roku prowadzono gruntowną rewitalizację kanału polegającą na kompleksowej przebudowie wszystkich pięciu pochylni, umocnieniu brzegów oraz odmuleniu szlaku wodnego.

Ponadto w Buczyńcu powstała izba historyczna prezentująca oryginalne dokumenty dotyczące powstania kanału, a także makiety pokazujące ideę zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych.






Zaraz po wyjściu z muzeum możemy w naturze zobaczyć, jak działa mechanizm pochylni. Właśnie do jej dolnej części podpływa statek wycieczkowy. Po chwili cumuje do wózka transportowego.



Teraz wózek jest ciągnięty za pomocą liny i cały statek powoli wynurza się z dolnego odcinka kanału.



Kilkudziesięciometrowy odcinek wzniesienia statek pokonuje po szynach. W połowie długości pochylni mija go drugi wózek podążający w dół.



Po pokonaniu wzniesienia pochylni wózek znów zanurza się w wodzie.



Po odcumowaniu statek opuszcza wózek



i kontynuuje rejs. Po prawej stronie zdjęcia widać wielkie koła mechanizmu prowadzącego liny.



A jak to wygląda z pozycji turysty płynącego statkiem ? Na pochylni Buczyniec można o tym się przekonać samemu. Zwykle przy znajdującej się tam przystani cumuje jeden ze statków wycieczkowych realizujących tzw krótkie rejsy po jednej lub dwóch pochylniach. W czasie naszego pobytu właśnie odpływał statek na taki krótki rejs. Kupujemy bilet i już po chwili podpływamy do wózka pochylni.



Po zacumowaniu kontynuujemy rejs "po trawie". Tak to wygląda z okna sterówki statku.









Oglądamy się do tyłu.



A na dole czeka już kolejny statek. Rzucamy cumy i mijamy koło nawrotne liny.



Teraz chwilę płyniemy kanałem do miejsca, gdzie można zawrócić statek.






Ponownie zbliżamy się do pochylni.



Tym razem będziemy wjeżdżć wózkiem na wzniesienie pochylni.






Jest okazja by z bliska zobaczyć wózek transportowy.



Z powrotem na górze. Mijamy budynek muzeum.



Rejs statkiem kończymy na widocznej w oddali przystani.



Podczas naszego urlopu na Warmii kilkukrotnie przejeżdżaliśmy samochodem w pobliżu Kanału Elbląskiego. Raz zatrzymaliśmy się przy jednym z mostów przerzuconych nad kanałem. Całkiem sielski widoczek.



Po drugiej stronie mostu mamy widok na pochylnię Kąty. Postanawiamy ją zobaczyć z bliska.


I warto było, bo oto nadarzyła się okazja, by zobaczyć podczas pracy koło wodne napędzające liny ciągnące wózki po pochylni. W sumie proste rozwiązanie. Otwieramy zasuwę i woda z kanału zostaje skierowana na koło. Te pod wpływem wody zaczyna się obracać i ciągnie linę. I tak kilkanaście razy dziennie, od ponad stu pięćdziesięciu lat. Bez prądu, silników. Wspaniały przykład wizjonerskiej myśli inżynierskiej.



Spoglądam w dół pochylni, mam wrażenie, że jest bardziej stroma od tej w Buczyńcu.


Koła się kręcą,



po chwili mija nas kolejny statek wycieczkowy.



Pokazany wariant zwiedzania pochylni Kanału Elbląskiego, to tylko jedna z propozycji. Dla mających więcej czasu polecam rejs z Elbląga do Buczyńca. W czasie prawie pięciogodzinnego rejsu można zobaczyć wszystkie pięć pochylni oraz rezerwat ornitologiczny na jeziorze Druzno. Sami planowaliśmy taki rejs, ale Warmia okazała się tak bogatym w atrakcje miejscem na spędzenie urlopu, że brakło dni na jego realizację.

Lokalizacja

Czytaj dalej