Pałac Branickich w Białymstoku

Bywa nazywany Wersalem Podlasia. Pałac Branickich w Białymstoku to jedna z lepiej zachowanych rezydencji magnackich w Polsce. Od XVII wieku aż do czasu rozbioru Polski był rodową siedzibą Branickich, herbu Gryf. Braniccy, nie szczędząc środków dokonali przebudowy istniejącego tutaj wcześniej zamku w okazały pałac. Po upadku Rzeczypospolitej spadkobiercy Branickich sprzedali w 1802 roku rezydencję królowi pruskiemu. Po traktacie w Tylży w 1807 roku pałac przeszedł w ręce cara Rosji Aleksandra I.

W okresie zaboru rosyjskiego pałac został gruntownie rozgrabiony z wyposażenia, nawet drzewa i krzewy wywieziono do rezydencji carskich. Podobny los spotkał kilkaset rzeźb z pałacowego ogrodu. Przez pewien czas pałac pełnił funkcję pensji dla panien z wyższych sfer rosyjskich. I wojnę światową pałac przetrwał bez większych zniszczeń. Mieścił się tu między innymi szpital polowy. Dużo gorzej wyglądał po zakończeniu działań II wojny światowej, gdzie zniszczeniu uległo ok 70 % zabudowań pałacowych. Obecnie po odbudowie i rewitalizacji jest siedzibą Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

Zwiedzanie tego zespołu pałacowo-parkowego zaczynamy od przejścia przez Bramę Gryfa pochodzącą z XVIII wieku. Kształtem przypomina łuk tryumfalny, na którego szczycie króluje złoty Gryf - symbol rodu Branickich.

Czytaj dalej

Święta Góra Grabarka

Święta Góra Grabarka to miejsce, gdzie od stuleci podążają prawosławni pielgrzymi. Jej najstarsze dzieje nie są znane. Góra zasłynęła w 1710r., kiedy epidemia cholery szalała na terenach Podlasia. W tym czasie pewnemu starcowi we śnie zostało objawione, że ratunek można znaleźć na pobliskim wzgórzu. Wierni poszli za głosem Bożym, przynosząc ze sobą krzyże. Z modlitwą obmywali się i pili wodę ze źródełka. Według kroniki siemiatyckiej parafii ratunek od choroby znalazło wówczas ok. 10 tys. ludzi. W podzięce Bogu za cud zbudowano na tym miejscu drewnianą kapliczkę Przemienienia Pańskiego. Cerkiew przebudowywana, remontowana, upiększana dotrwała do 1990r, kiedy to podpalona spłonęła doszczętnie. Nowa cerkiew została wyświęcona w 1998r.

U podnóża Góry znajduje się cudowne źródełko. To właśnie ci, którzy tu umyli się i napili się wody, zostali ocaleni z epidemii cholery.

Czytaj dalej

Pałac Paca w Dowspudzie

Napisałem w tytule Pałac Paca, a właściwie powinienem napisać Pałac Paca i to co z niego zostało. A zostało niewiele. Tylko portyk oraz fragment jednej z wieżyczek pałacowych. No i jeszcze dwie kondygnacje piwnic.



Na przełomie XVIII i XIX wieku Dowspuda należała do majątku hrabiego Ludwika Michała Paca, zagorzałego patrioty, uczestnika kampanii napoleońskiej w stopniu generała. Hrabia stosując sprawdzone na zachodzie, głównie w Anglii, metody gospodarowania dorobił się dużego majątku. Wkrótce staje się znaczącą postacią Królestwa Polskiego. Odwiedza go wielu przedstawicieli magnaterii a także właścicieli ziemskich, chcących poznać tak efektywne metody pracy. To wymagało posiadania należnej jego pozycji rezydencji. Hrabia zatrudnia wiec najlepszych projektantów i w latach 1820-23 buduje w Dowspudzie wspaniały pałac w stylu gotyku angielskiego.

Czytaj dalej

Sanktuarium w Świętej Wodzie - Wzgórze Krzyży

Krzyż towarzyszy nam w życiu codziennym od urodzenia aż do śmierci. Jest też obecny podczas naszych krajoznawczych wycieczek. Często go widujemy zwiedzając kościoły, miejsca kultu czy cmentarze. Dla chrześcijan symbolizuje śmierć Chrystusa, jest znakiem zbawienia i znakiem nadziei. To narzędzie męki Jezusa symbolizuje również nasze grzechy, troski, bóle i cierpienia. Mówimy często w języku potocznym, że niesiemy swój krzyż. Najczęściej przychodzimy z nim do Boga, szukając ukojenia i nadziei na lepsze jutro.

Są takie miejsca na ziemi, gdzie wierni dosłownie przychodzą z krzyżami, by po modlitwie je tam zostawić. Zwykle są zlokalizowane na wzniesieniach, miejscach znajdujących się bliżej Nieba, czyli też bliżej Boga. Te bardziej znane to m.in. Góra Krzyży Szawle na Litwie czy tez nasza Grabarka. W dzisiejszym poście przedstawię mniej znane Wzgórze Krzyży położone na terenie sanktuarium w Świętej Wodzie nieopodal Wasilkowa na północ od Białegostoku.

Widok ogólny Wzgórza Krzyży z wysokim na 25 m Krzyżem Jubileuszowym Pielgrzymów.

Czytaj dalej

Głazowisko Bachanowo

"Głazowisko Bachanowo" to rezerwat przyrody o niespotykanym w Polsce, dużym nagromadzeniu głazów narzutowych. Położony jest w południowo-zachodniej części Suwalskiego Parku Krajobrazowego. Zwiedzając Suwalszczyznę dość często spotykamy głazy narzutowe. Trafiły tutaj ze Skandynawii wraz z ostatnim zlodowaceniem. To, co sprawia, że warto odwiedzić Bachanowo jest liczba tych głazów, sięgająca 10 000 sztuk.

W zasadzie jest to pofalowana łąka, na której znajdują się różnej wielkości kamienie. Mają w obwodzie od 0,5 do 8 metrów.

Czytaj dalej

Drohiczyn

Miasto jest historyczną stolicą Podlasia. Przepięknie położone na wysokiej nadbużańskiej skarpie, było już miejscem osadnictwa w VII wieku, o czym świadczą datujące się z tego okresu ślady archeologiczne (kurhany). Za domniemaną datę założenia grodu uważa się rok 1038. Później, w XII-XIII wieku, był on stolicą ruskiego księstwa drohickiego. W XIII wieku Drohiczyn należał także krótko do Mazowsza, był najeżdżany i niszczony, m.in. przez Tatarów i Litwinów, aż w końcu tego stulecia wszedł w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dwa wieki później - w 1498 roku - otrzymał prawa miejskie z rąk króla Aleksandra Jagiellończyka. Począwszy od 1513 roku, aż do rozbiorów Rzeczypospolitej miasto było stolicą województwa podlaskiego. Na mocy postanowień unii lubelskiej z 1569 roku Drohiczyn został wraz z całym Podlasiem włączony do Korony. W tym czasie przeżywał on największy rozkwit.

Okres pomyślnego rozwoju miasta przerwał "potop szwedzki". Pomimo tego, w następnym, XVIII stuleciu Drohiczyn zasłynął z dwóch znakomitych szkół - prowadzonej przez franciszkanów oraz z jezuickiego Collegium Nobillium. Niestety, upadek Rzeczypospolitej przyniósł także kres świetności Drohiczyna. W 1807 roku przebiegała tu granica pomiędzy Cesarstwem Rosyjskim, do którego włączono prawobrzeżną część miasta, a Księstwem Warszawskim, przy którym pozostała część lewobrzeżna. Po upadku Napoleona miasto weszło w skład Królestwa Polskiego, utworzonego w 1815 roku na mocy uchwał Kongresu Wiedeńskiego.

Dziś Drohiczyn pełni funkcje usługowo-handlowe dla okolicznych wsi, a ze względu na malownicze położenie jest też miejscowością letniskową. Tradycje drohiczyńskich szkół podtrzymują: Wyższe Seminarium Duchowne, szkoła podstawowa oraz liceum ogólnokształcące. Od 1991 Drohiczyn jest siedzibą diecezji drohiczyńskiej

W panoramie miasta wyróżnia się zabudowa dawnego kolegium jezuickiego.

Czytaj dalej

Góra Cisowa

Zwykle to mieszkańcy województw południowych mają bliżej w góry. Jednak tym razem, aby zobaczyć i wejść na tytułową górę musieliby przejechać całą Polskę. Góra Cisowa znajduje się bowiem w województwie podlaskim, a dokładniej na Suwalszczyźnie. Któregoś dnia, wracając z wycieczki nad jezioro Hańcza zaintrygowała nas tablica kierująca na punkt widokowy "U Pana Tadeusza". Zatrzymaliśmy się przy pobliskiej restauracji i poszliśmy zobaczyć, co to za miejsce. Okazało się, że jest to niewielkie wzniesienie z platforma widokową, oferującą ładny widok na położoną niżej kotlinę. Klikając na zdjęciu zobaczymy ją w większym wymiarze.

Czytaj dalej

Cmentarz muzułmański w Bohonikach

Muzułmański cmentarz (mizar) w Bohonikach położony na porośniętym lasem wzgórzu jest jedną z dwóch głównych nekropolii Tatarów polskich nadal służącą im za miejsce pochówku. Założony w XVIII wieku zajmuje powierzchnię ok.2 ha.

O tym, skąd na polskiej ziemi wzięli się potomkowie Tatarów mówi nam napis na pamiątkowym kamieniu.

Czytaj dalej

Muzeum Ikon w Supraślu

Muzeum Ikon jest usytuowane w budynku dawnego Pałacu Archimandrytów (przeorów zakonu Bazylianów) znajdującego się na terenie monasteru Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św Jana Teologa w Supraślu. Kolekcję ikon tworzy ponad tysiąc pięćset różnorodnych przedstawień wykonanych na desce, a także ikony i krzyże odlewane w metalu. Najstarsze z nich pochodzą z XVII w., przy czym przeważająca część zbioru datowana jest na XVIII i XIX stulecie. Absolutnym unikatem są prezentowane w muzeum szesnastowieczne freski ocalałe ze zburzonej cerkwi Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy.

Jednak to nie tylko ciekawe i cenne zbiory decydują o tym, że prezentuję dzisiejszy post. Zachwyciła nas atmosfera panująca w muzeum. Niezwykłe połączenie obrazów, światła i dźwięków, a także aranżacje poszczególnych sal wystawowych wprowadzają zwiedzających w kontemplacyjny nastrój, który ma pomóc w zrozumieniu roli ikony w prawosławiu.

Już sam początek zwiedzania buduje odpowiedni klimat. Wyobraźcie sobie zupełnie ciemne pomieszczenie. Po chwili słyszymy muzykę cerkiewną,

a na ścianach pomieszczenia z mroku wyłaniają się ikony.

Czytaj dalej

Kładka nad Narwią

Niewątpliwie jedną z największych atrakcji Podlasia są rozlewiska rzeki Narew. Jej meandrujące koryto wraz z licznymi rozgałęzieniami tworzy niezwykły ekosystem, będący prawdziwym królestwem zwierząt, zwłaszcza ptaków. Dla ochrony tych terenów utworzono Narwiański Park Narodowy. Ten atrakcyjny przyrodniczo rejon jest trudno dostępny dla większości turystów. Zwykle wymaga łodzi lub kajaka, by móc go z bliska obserwować. Jeszcze pozostają okoliczne wzniesienia, z których możemy podziwiać rozlewiska, jednak trudno nazwać to bezpośrednim kontaktem z naturą.

Dzisiaj chciałem Wam przybliżyć miejsce, gdzie dzięki zbudowanym kładkom i pomostom możemy faktycznie zanurzyć się w ten przyrodniczy twór, mieć go dosłownie na wyciągnięcie ręki. I przy tym specjalnie się nie natrudzić. Nasz spacer, bo tak trzeba nazwać tę wycieczkę, zaczynamy w miejscowości Waniewo. To tutaj zaczyna się jeden z najdłuższych pomostów przecinających w poprzek rzekę Narew z jej licznymi rozlewiskami. Pomost prowadzi nas do położonej po drugiej stronie rzeki miejscowości Śliwno. Jego dodatkową atrakcją są ruchome tratwy, które spotykamy na trasie.

Już pierwszy kontakt z tym miejscem bardzo nas zauroczył. To za sprawą ogromnej gromady ptaków, która fruwała nad brzegiem rozlewiska.

Czytaj dalej

Klasztor Kamedułów w Wigrach

Wigry to niewielka miejscowość położona na półwyspie w północno-zachodniej części jeziora Wigry. Znajduje się tutaj jeden z najcenniejszych zabytków Suwalszczyzny - pokamedulski zespól klasztorny. Położony na wzniesieniu klasztor ładnie widać z punktu widokowego w miejscowości Leszczewek przy drodze prowadzącej z Suwałk nad jezioro Wigry. Warto się tutaj na chwilę zatrzymać.

Czytaj dalej

Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu

Supraśl wybraliśmy jako jedno z dwóch miejsc wypadowych podczas ubiegłorocznego urlopu spędzanego na Podlasiu. Podczas tygodniowego pobytu dość dobrze poznaliśmy miasto i jego liczne zabytki. W dzisiejszym poście chciałbym przybliżyć sylwetkę monasteru Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św Jana Teologa, bo tak brzmi jego pełna nazwa. To jedna z pierwszych budowli, jaką widzimy wjeżdżając do Supraśla drogą prowadzącą z Białegostoku.



Zostawiamy samochód na parkingu i kierujemy się do wejścia znajdującego się w ładnej dzwonnicy.

Czytaj dalej

Kładka wśród bagien - Kurowo

Rozlewiska Biebrzy i Narwi są unikalnym na skale światową tworem przyrody. Podstawą tego ekosystemu są rozgałęzione cieki wodne tych rzek. Na pewnych odcinkach wody tych rzek płyną w kilku korytach, wzajemnie się przecinających. Najefektowniej widać to po wiosennych roztopach, gdy woda nie tylko wypełnia swoje koryta, ale i przestrzeń pomiędzy nimi tworząc ogromne rozlewiska.

Latem rozlewiska znikają, a miejsce ich występowania zmieniają się w bagniste mokradła. W kilku miejscach te trudne do penetracji tereny przystosowano do ruchu turystycznego budując specjalne kładki, pomosty i punkty widokowe. Dzięki temu pojawiła się możliwość zobaczenia z bliska bogactwa przyrody, jaka występuje w tym rejonie. A jest co oglądać, rozlewiska te są ostoją kilkudziesięciu gatunków ptaków wodno błotnych, niespotykanej gdzie indziej ilości zwierzyny i roślinności bagiennej.

W dzisiejszym poście chciałem przedstawić jedno z takich miejsc. Znajduje się w Kurowie, w samym centrum Narwiańskiego Parku Narodowego. To tutaj, nieopodal siedziby parku wytyczono ścieżkę przyrodniczą o nazwie „Kładka wśród bagien”

Czytaj dalej

Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy

Zwiedzając Podlasie warto zatrzymać się w położonej ok 12 km od Białegostoku miejscowości Choroszcz. Znajduje się tam ładnie położony Pałac Branickich.



Pałac Branickich został zbudowany w latach 1745-1771 dla hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa Branickiego. Stoi on na sztucznej wyspie, otoczonej kanałami oraz dużym 25-hektarowym parkiem. Fasada frontowa jest dekorowana panopliami, dwoma popiersiami na konsolach i tympanonem z kartuszami herbowymi Branickiego i jego żony Elżbiety Poniatowskiej

Czytaj dalej

Cerkwie Podlasia

Przemierzając tereny Podlasia, zwłaszcza jego części przygranicznej z Białorusią, prawie w każdej z mijanych miejscowości natkniemy się na cerkwie. Do tej pory moja znajomość tych kościołów ograniczała się do terenów podkarpackich. Byłem wprost zauroczony ich piękną formą i malowniczym położeniem.

Jak na tym tle prezentują się cerkwie położone na terenie Podlasia? Na pewno są bardziej różnorodne w swoim kształcie, dotyczy to tak dachów, jak i samej bryły kościoła. Raczej nie spotkamy cerkwi krytych gontem, chyba wszystkie miały dachy blaszane. Za to wyróżniały się żywymi kolorami. Nie ma tu reguły, widziałem je w odcieniach brązu czy zieleni, ale najczęściej stosowany jest kolor niebieski. Nawiązuje tym do niebiańskiego koloru symbolizującego w prawosławiu postać Matki Bożej. Równie bogate kolorystycznie były wieże cerkwi, często w złotym odcieniu.

Sporym zaskoczeniem było, że mało jest cerkwi drewnianych, jak również, że sporo kościołów było niedawno wybudowanych. Przy czym bryły tych kościołów były bardzo ciekawe architektonicznie. Muszę przyznać, że na tym polu wygrywają z dość prostą stylistyką współczesnych kościołów katolickich.

Poniżej na zdjęciach przedstawiam kilkanaście cerkwi, które widziałem latem tego roku podczas zwiedzania Podlasia. Niektóre były celem osobnych wycieczek, te kiedyś opiszę bardziej szczegółowo na blogu, większość została sfotografowana przy okazji wycieczek do innych miejsc.

Wasilków – cerkiew św. Apostołów Piotra i Pawła

Czytaj dalej

Cmentarz w Wasilkowie

Przemierzając w tym roku tereny Podlasia trafiłem do niewielkiej miejscowości Wasilków, niedaleko Białegostoku. Znajduje się tam bardzo ładna cerkiew oraz interesujący cmentarz. Cerkiew pokażę innym razem, dzisiaj będzie o cmentarzu.

To co go wyróżnia to jedyna w swoim rodzaju kompozycja rzeźb i budowli, okraszona wypisanymi na nich sentencjami teologicznymi. Poniżej widok cmentarza oraz krótka historia jego dziejów.

Wejście na cmentarz, jakże inne od tradycyjnego.

Czytaj dalej

Czarna Hańcza

Jeśli zdecydujecie się spędzić urlop na Suwalszczyźnie, warto odbyć spływ kajakiem po jednej z przecinających ją rzek. Może to być Czarna Hańcza, ale są też inne rzeki jak Dospuda, Szeszupa, Marycha czy Netta. My wybraliśmy się na jednodniowy spływ po Czarnej Hańczy od miejscowości Wysoki Most do Frącek.



Odcinek ten jest uważany za jeden z bardziej malowniczych na tej rzece. Sama organizacja spływu nie jest wielkim problem. Prawie w każdej z miejscowości w pobliżu tych rzek znajdują się wyspecjalizowane firmy, gdzie możemy zostawić samochód, wynająć kajak a następnie zostać zawiezionym na punkt początkowy spływu. Po jego zakończeniu zazwyczaj czeka już samochód i odbywa się powrót na miejsce, gdzie zostawiliśmy samochód. Cała przyjemność kosztuje ok. 35-40 zł od osoby.

Czytaj dalej