Chyba każdy słyszał o znajdujących się na Dolnym Śląsku Kościołach Pokoju. Powstały na mocy zapisów w traktacie pokojowym kończącym wojnę trzydziestoletnią 1618-1648 i pozwalały na zbudowanie trzech świątyń dla protestantów. Jednym z warunków ich budowy było użycie tylko nietrwałych materiałów jak drewno, glina i słoma, tak, aby te budowle służyły wiernym przez jak najkrótszy czas. Mimo tego dwa z tych kościołów, w Świdnicy i Jaworze dotrwało w świetnej formie do naszych czasów.
Mniej osób wie, że podobne świątynie znajdują się na Słowacji. Tutaj powstały na podstawie decyzji Sejmu w Sopronie. Został on zwołany w 1681 roku przez cesarza Leopolda I Habsburga w celu ustalenia kwestii religijnych po powstaniach antyhabsburskich, które przetoczyły się przez Węgry w XVII wieku. Ustalenia te zostały zapisane w tzw. Artykule tolerancyjnym, który formalnie przywracał ograniczoną wolność wyznania dla luteranów i kalwinistów. Protestantom pozwolono na budowę kościołów w określonych miejscach i wg określonych zasad.
Do naszych czasów zachowało się pięć takich kościołów. Jednym z nich jest kościół artykularny w Hronseku.
Został zbudowany, zgodnie ustaleniami, w ciągu jednego roku, od października 1725 r. do października 1726 r. i poświęcony pamięci Marcina Lutra. Powstała na planie krzyża greckiego świątynia ma 26 m długości, 11 m szerokości i 8 m wysokości. Wzniesiona z dębowego i modrzewiowego drewna bez użycia gwoździ konstrukcja szkieletowa nawiązuje do popularnych w Niemczech budowli szachulcowych. Jednak w odróżnieniu od nich przestrzenie między zastrzałami pozostały wolne, a ściany przykryto deskami. Do wnętrza wiedzie 5 wejść. Kościół pokryty jest stromym, gontowym dachem. Na jego trzech szczytach są umieszczone dębowe krzyże, a na czwartym figura koguta.
Obok kościoła wznosi się barokowa, drewniana dzwonnica na rzucie kwadratu, zbudowana w tym samym czasie co kościół. Ma konstrukcję słupową i ażurową izbicę, krytą namiotowym, czterospadowym dachem, zwieńczonym cebulastą banią. Na dzwonnicy znajduje się dzwon z XVIII w.
Wnętrze kościoła w całości jest pokryte deskowaniem. Zwraca uwagę centralne ustawienie ambony, na znacznej wysokości, co jest zgodne z tradycją luterańską, gdzie kazanie jest ważnym elementem nabożeństwa.
W nawach bocznych w ramionach krzyża znajdują się sklepienia kolebkowe. Dzięki amfiteatralnemu usytuowaniu ław, również na emporach, niewielkie wnętrze dysponuje miejscami siedzącymi dla 1100 osób.
Barokowy ołtarz główny zdobiony jest bogatą ornamentyką typu rocaille z motywami liści akantu. Jest dziełem mistrza Samuela Jurkoviča. W odróżnieniu od większości świątyń katolickich nad ołtarzem znajdują się organy, zbudowane w 1764 r. przez Martina Podkonickiego z Bańskiej Bystrzycy. Kościół ma dobrą akustykę i bywa miejscem organizowania koncertów organowych.
W ołtarzu znajduje się malowidło Zesłanie Ducha Świętego, dzieło Samuela Mialoviča z 1771 r. oraz krucyfiks z 1739 r.
8 Lipca 2008 r. kościół w Hronseku wraz z 7 innymi drewnianymi świątyniami na Słowacji (w tym jeszcze dwóch protestanckich) został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Lokalizacja kościoła.
Brak komentarzy :
Prześlij komentarz
Dziękuję za odwiedzenie mojego bloga. Będzie mi miło przeczytać Twoją opinię o przedstawionym miejscu..