Lepenski Vir

W ostatnim poście pokazałem, jak wyglądało życie na wsi Górnego Śląska ok 100-150 lat temu. Tym razem cofniemy się w czasie o wiele dalej, do mezolitu, czyli okresu epoki kamienia łupanego poprzedzającego neolit. To wtedy, mniej więcej 7000 lat p.n.e. w okolicach Żelaznej Bramy na Dunaju powstała osada, którą dzisiaj nazywamy Lepenski Vir.



Żelazna Brama to przełomowy odcinek Dunaju, który tworzy w tym miejscu wąski przesmyk, otoczony wysokimi brzegami. Rozciąga się na długości około 134 kilometrów i jest naturalną granicą między Karpatami a Górami Wschodnioserbskimi, a także  między Rumunią i Serbią

Czytaj dalej

Ratusz w Suboticy

Subotica jest jednym z pierwszych bałkańskich miast, które mijamy w czasie podróży na południe Europy. Położenie miasta w połowie odległości z Polski na Bałkany sprawia, że warto w nim zrobić sobie dłuższą przerwę dla rozprostowania kości w czasie podróży. Co prawda bliskie położenie przy węgierskiej granicy powoduje, że jeszcze nie poczujemy się jakbyśmy byli na Bałkanach, ale za to spacerując po tym mieście zobaczymy kilka ciekawych budynków wybudowanych w stylu tzw. węgierskiej secesji.

Jednym z nich jest ratusz i to jego sylwetce chciałbym poświęcić dzisiejszy post.

Czytaj dalej

Drvengrad (Kustendorf)

W dzisiejszym poście prezentuję miejsce wybudowane w 2000 roku przez Emira Kusturicę na potrzeby realizacji swojego filmu "Życie jest cudem". Film opowiada historię inżyniera Luki, który realizuje cel swojego życia - budowę linię kolejowej łączącej małe bośniackie miasteczko z Serbią. Luka kochał swoją żonę, szaloną śpiewaczkę operową Jadrankę i syna Milosza, który chciał zostać piłkarzem Partizanu Belgrad. Niestety, wkrótce wybucha wojna serbsko-bośniacka. Jadranka ucieka z węgierskim muzykiem, a Milosz zostaje schwytany przez wroga. Przyjaciele Luki wpadają na pomysł, żeby wymienić Milosza na muzułmańską pielęgniarkę, pracującą w tamtejszym szpitalu. Aż do momentu wymiany pielęgniarka Sabah ma mieszkać w domu Luki. Niestety, sprawy komplikują się, gdy Luka zakochuje się w Sabah.

Nie, nie będę opisywał zakończenia filmu, może ktoś zechce go zobaczyć i wtedy sam pozna zakończenie tej historii. Spacerując po Drvengardzie, staramy się odnaleźć miejsca znane z filmu, wszak to właśnie tutaj nakręcono większość jego początkowych scen. Jest to trochę trudne, bo po skończeniu zdjęć filmowych osada stała się bardzo popularna i przystosowała się do napływu dużej ilości tak turystów, jak i fanów filmu. Czuliśmy się tutaj trochę jak w skansenie. Otaczają nas ładne drewniane domy, niektóre krzykliwie ozdobione kolorowymi malunkami. Spacerujemy ulicami imienia Bruce Lee, Diego Maradony, Che Guevara, Nikola Tesla i Djokovica. Główna ulica ma nazwę Ivo Andric – serbskiego pisarza, który urodził się w Bośni. Jest tez cerkiew św. Sawy. Znajdziemy tu również kramy z pamiątkami i miejscowym rzemiosłem a w niektórych domach prezentowane sa wystawy czasowe. Jest też czarna wołga, eksponat z filmu.

Zapraszam na spacer po Drvengradzie, którego widok ogólny pokazywałem już kiedyś przy prezentacji kolejki wąskotorowej Šarganska Osmica. Tym razem bez opisów, chyba wszystko co istotne już napisałem.

Czytaj dalej

Nowy Sad (Novi Sad)

Nowy Sad to drugie co do wielkości miasto Serbii. Miasto o ciekawej, zróżnicowanej historii. Ale czy może być inaczej, jeśli zamieszkują je Serbowie, Chorwaci, Węgrzy, Słowacy, Czesi, Niemcy, Grecy i Romowie. Jest to stosunkowo młode miasto, powstałe na przełomie XVII i XVIII wieku. W dokumentach jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w 1748 roku. Wówczas to mieszkańcy za 80 tysięcy forintów wykupili sobie na dworze cesarskim w Wiedniu status Wolnego Miasta Królewskiego.

Dużo starsza jest natomiast historia jego okolic. Już za czasów rzymskich nad wysokim brzegiem Dunaju znajdowała się w tym miejscu warownia Cusum. Stanowiła podwaliny istniejącej do dzisiaj twierdzy Petrovaradin, która miała bronić terenów królestwa węgierskiego przed atakiem Turków osmańskich. Rozbudowana w czasie panowania Habsburgów jest dzisiaj główną atrakcją miasta. Jej malowniczy widok nad wodami Dunaju przyciąga do miasta wielu turystów.

Czytaj dalej

Šarganska Osmica

Šarganska Osmica, czy bardziej po polsku, Szargańska Ósemka, to nazwa odcinka kolejki wąskotorowej położonej w rejonie Zlatibor w Serbii. Stanowi fragment starej, zamkniętej w 1974 roku linii kolejowej łączącej Belgrad z Sarajewem. W wielu miejscach na tej trasie znajdują się tunele, umożliwiające przejazd pociągiem przez ten górzysty rejon.

W 1995 roku grupa zapaleńców postanowiła przywrócić do życia jej najbardziej malowniczy fragment, z Mokrej Gory do miejscowości Šargan Vitasi. Po trzech latach pociągi wróciły na tę trasę. Niedługo po jej otwarciu Emir Kusturica postanawia w okolicznych plenerach osadzić akcję filmu „Życie jest cudem”. Na potrzeby filmu w 2000 r. wybudowano nową stację Golubići, gdzie mieszkał główny bohater filmu, a w okolicy Mokrej Gory powstało miasteczko filmowe Küstendorf.

Po sukcesie filmu (nominacja do nagrody Złotej Palmy w Cannes), trasa Šarganskiej Osmicy stała się wielką atrakcja turystyczną Serbii. Rocznie przyjeżdżają tu turyści z całego świata by odbyć sentymentalną podróż wagonikami pamiętającymi jeszcze lata dwudzieste XX wieku. Ale nie tylko filmowe klimaty sprawiają , że jest tu tyle turystów. Przejazd kolejką zapewnia również niezwykłe doznania widokowe. Już za chwile się o tym przekonacie.

Stacja Mokra Gora wcześnie rano. Jeszcze senna, bez tłoku turystów.

Czytaj dalej

Kanion Uvac

Kanion Uvac położony jest pomiędzy górami Zlatibor i Zlatar, w pobliżu miejscowości Nova Varos i Sjenica w południowo-zachodniej Serbii. Kanion wypłukały wody rzeki Uvac, która w tym miejscu wije się niczym wąż tworząc niezwykle malownicze meandry. W 1979 roku po wybudowaniu w pobliżu wsi Akmačić zapory wodnej, poziom wody się podniósł. Powstało niezwykłej urody jezioro Sjenickie z licznymi zakolami. W 1994 roku utworzono tutaj rezerwat sępa płowego. Dzięki korzystnym warunkom bytowania populacja jego rozrosła się z sześciu par do ponad trzystu osobników.

Teren kanionu można zwiedzać na dwa sposoby. Wynajętymi w pobliżu zapory łódkami motorowymi, albo spacerując szlakami wytyczonymi wzdłuż górnych krawędzi kanionu. Oba sposoby są godne polecenia. Rejs łódkami, poza walorami widokowymi samego kanionu, zawiera w programie zwiedzanie jaskiń z ładną szatą naciekową. Spacer szlakiem pozwala z góry zobaczyć niezwykłe meandry położonego niżej jeziora. Poza tym przy odrobinie szczęścia można z bliskiej odległości zobaczyć króla tych terenów – sępa płowego.

My wybraliśmy spacer szlakiem. Naszym celem była platforma widokowa znajdująca się na stoku wzniesienia Molitva (1247 m n.p.m.). Tam, gdzie się dało, podjechaliśmy wynajętym busikiem z miejscowości Sjenica. Jedzie on najpierw 15 minut asfaltem, a następnie jeszcze około 20 minut szutrowymi drogami. Ten etap kończymy w pobliżu niewielkiego gospodarstwa. Stąd już widoczną ścieżką kierujemy się do samego kanionu. Po około 10 minutach spaceru widoczne już są jego zbocza.

Czytaj dalej