Iwonicz Zdrój

Tym razem, w ramach serii postów prezentujących uzdrowiska, chciałbym zaprosić Was na wycieczkę do Iwonicza Zdroju. Ta malowniczo położona pośród wzgórz Beskidu Niskiego miejscowość już od wielu lat przyciąga kuracjuszy bogatymi złożami wód leczniczych oraz klimatem o potwierdzonych właściwościach leczniczych. Lecznicze walory występujących tutaj wód mineralnych opisał już w 1578 roku Wojciech Oczko, nadworny medyk Stefana Batorego.

Pierwsze obiekty uzdrowiskowe powstały na tym terenie pod koniec XVI i w XVII wieku. Iwonicz cieszył się dużą popularnością w kraju i za granicą. O walorach leczniczych kurortu i jego osobliwościach pisano w ówczesnej Europie przypisując wodom mineralnym wręcz cudowne właściwości. W XVIII stuleciu w wyniku ogólnego upadku kraju zmniejszyło się zainteresowanie starym uzdrowiskiem, a z czasem Iwonicz popadł w całkowite zapomnienie.

Dopiero w XIX wieku, dzięki nowym właścicielom Iwonicza – hrabiom Załuskim, nastąpił dynamiczny rozwój uzdrowiska. W ładnym parku zdrojowym powstały nowe obiekty sanatoryjne, jak dom zdrojowy, pijalnia wody czy łazienki kąpielowe. Wybudowano kilka pensjonatów dla kuracjuszy. Wszystkie obiekty powstały w modnym wówczas tzw. stylu szwajcarskim. Dzięki tym inwestycjom Iwonicz zyskał rangę europejskiego kurortu. W dwudziestoleciu międzywojennym Iwonicz stał się bardzo popularny wśród bywalców „wód” i taki pozostał do dziś.



Zwiedzanie Iwonicza Zdroju zaczynamy na placu Dietla, przed ładnym Domem Zdrojowym z 1861 r. Obiekt powstał jako hotel z restauracją i salonami rozrywkowymi dla zamożnych gości przybywających do Iwonicza. Posiadał salę balową, obszerną jadalnię, pokój bilardowy, czytelnię. W 1887 dobudowana została długa weranda w stylu mauretańskim wsparta na siedmiu słupach. Obecnie znajduje się w nim kino, teatr, oraz stylowa, luksusowa restauracja, w której jeszcze do niedawna odbywały się huczne dansingi dla kuracjuszy.



Zaraz naprzeciw Domu Zdrojowego znajduje się willa Bazar. Zbudowana została po 1875 roku i jest jednym z najbardziej okazałych obiektów Iwonicza. Jest to dwupiętrowy budynek z czworoboczną wieżą zegarową. Zegar wybija kwadranse, a w pełne godziny wydzwania kuranty. Kiedyś stanowił luksusowy hotel dla gości iwonickich, obecnie mieszczą w nim sklepy i mieszkania pracowników uzdrowiska.



Przy placu Dietla, zaraz obok ładnej drewnianej altany



znajduje się wejście do Parku Zdrojowego.



Idąc w jego głąb widocznymi alejkami i schodami, dojdziemy do iwonickich tężni solankowych.


                                                                                    zdjęcie z serwisu  https://uzdrowisko-iwonicz.com.pl/zobacz-takze/pomysl-na-majowke-spacer-dolina-potoku-belkotka

To stosunkowo nowy obiekt w Iwoniczu Zdroju. Składa się z czterech drewnianych silosów wypełnionych gałązkami tarniny. Jest zasilany wodą ze źródła solankowego Elin 7.


                                                                                    zdjęcie z serwisu  https://uzdrowisko-iwonicz.com.pl/zobacz-takze/pomysl-na-majowke-spacer-dolina-potoku-belkotka

Za tężniami zaczyna się ścieżka spacerowa do źródła Bełkotka. Jest najwcześniej opisanym źródłem wody mineralnej w Iwoniczu-Zdroju i najstarszym wykorzystywanym do celów leczniczych. Z głębi źródła wydobywa się gaz ziemny. Od dźwięku, jaki towarzyszy wydostawaniu się gazu, pochodzi nazwa źródła. Nad źródłem znajduje się obelisk z podobizną i wierszem Wincentego Pola.


                                                                                    zdjęcie z serwisu  https://uzdrowisko-iwonicz.com.pl/zobacz-takze/pomysl-na-majowke-spacer-dolina-potoku-belkotka

Wracamy na plac Dietla. Jego nazwa upamiętnia postać balneologa, profesora i rektora Uniwersytetu Jagielońskiego, dr Józefa Dietla. Uczony badał właściwości lecznicze iwonickich źródeł i opisał je w swoich pracach. Jak sam napisał "Iwonicz to książę wód jodowych". Idziemy teraz ładną aleją spacerową w kierunku obiektów sanatoryjnych.



Pierwszy z nich to budynek Stare Łazienki z 1838 r. To był pierwszy murowany budynek uzdrowiskowy w Iwoniczu. Aktualnie mieści się w nim sanatorium a na parterze znajdują się przychodnie uzdrowiskowe i laboratorium diagnostyczne.



Po drugiej stronie alei znajduje się Stary Pałac. To najstarszy budynek w uzdrowisku, wzniesiony w 1837 roku według projektu Amelii z Ogińskich Załuskiej, jako ich pałac letni. Dawniej nazywany "Modrzewiowym Pałacem" pełnił funkcje mieszkalne i recepcyjne. Obecnie w budynku siedzibę swoją ma Zarząd i biura Uzdrowiska Iwonicz S.A.



Sanatorium Stare Łazienki znajduje się tuż nad potokiem Iwoniczanka.



Z budynkiem sanatorium sąsiaduje Pijalnia Wód Mineralnych. Powstała z inicjatywy Załuskich w 1837 roku. Pierwotnie odbywały się tu tylko kąpiele borowinowe. Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie z roku 1922 i w latach 80-tych XX wieku.



Przed pijalnią znajduje się ośmiokątna altana z 1838 r. Pierwotnie to tutaj znajdowały się ujęcia wód mineralnych



Później funkcję pijalni całorocznej przejął niewielki budynek obok, opisany jako Źródło Józefa. Źródła zanikły w latach 60-tych XX w, ale budynek pozostał.



Całość dawnej zabudowy zdrojowej uzupełnia XIX wieczna kapliczka z figurą Matki Bożej Przedziwnej.



Pora zajrzeć do  Pijalni i skosztować wody mineralnej.



Wnętrze pijalni naśladuje oranżerię. Cały wystrój bazuje na ceramicznych dodatkach. Sztuczne drzewa, liście, nawet ptaki wykonano z emaliowanej ceramiki. Na pewno iwonicka pijalnia wyróżnia się spośród innych w kraju.



Ładnie się prezentują ujęcia poszczególnych źródeł wykończone ceramicznymi płytkami.



Każde ujęcie ma inną postać. W tle umieszczono opisy i składy poszczególnych wód mineralnych. O smaku wody raczej nie będę się wypowiadał. Poza jednym, które dało się wypić, resztę polecam naprawdę chorym, którzy na czas kuracji muszą zapomnieć o ich walorach smakowych czy zapachowych. Pod tym względem zdecydowanie wolę wody uzdrowisk sądeckich i sudeckich.



Ceramiczne ptaszki i liście.



Jak w większości uzdrowisk, Iwonicz posiada swoją kolumnadę, czy też promenadę spacerową



Niestety w większości jest zajęta dość tandetnymi stoiskami z artykułami typu pamiątki, drobne ciuchy, okulary, kapelusze itp. Szkoda, można ją lepiej zagospodarować. W końcu powinna służyć spacerom kuracjuszy podczas niepogody. Nie znalazłem tam żadnej ławeczki, gdzie by można usiąść i w spokoju wypić zalecane wody.



W okolicy Pijalni znajduje się kilka ładnych, stylowych budynków sanatoryjnych. Chyba najciekawszym z nich jest sanatorium Biały Orzeł. Został wzniesiony w 1912 roku  w stylu szwajcarskim z licznymi balkonami ozdobionymi misternymi  balustradami  i  nadwieszanymi daszkami. Jest jednym z największych, a zarazem najpiękniejszym z drewnianych obiektów zabytkowych w Iwoniczu.



Po drugiej stronie Iwoniczanki znajduje się sanatorium Pod Jodłą.



Obok, na słonecznej skarpie znajduje się niewielki park z placem zabaw, rabatami i dużą pergolą. Liczne ławki zachęcają do odpoczynku i łapania promieni słońca.



Na kamiennym obelisku znajduje się pamiątkowa płyta z podobizną dr Teodora Torosiewicza, drugiej bardzo zasłużonej dla Iwonicza postaci, która badała okoliczne wody pod kątem ich wykorzystania w lecznictwie sanatoryjnym.



Wzorem innych miejscowości uzdrowiskowych w parku znajduje się kwietnik w postaci wiewiórki. Na początku maja, gdy odwiedziliśmy Iwonicz jeszcze nie wygląda zbyt okazale, ale za kilka tygodni będzie już w całości obsypana kwiatami.



Idziemy teraz aleją dr Torosiewicza i jeszcze raz z oddali spoglądamy na budynki sanatoryjne. Na pewno sylwetką wyróżnia się spośród nich sanatorium Biały Orzeł.



Ładnie też prezentuje się ciąg budynków Starych Łazienek



Mijamy Stary Pałac,



za którym znajduje się ładny, drewniany budynek kościoła św. Iwona.



Świątynia została wzniesiona w 1895 roku. Ufundowana została przez hrabiego Załuskiego i zaprojektowana przez architekta austriackiego Favorgera.



Wnętrze wykonano w stylu neogotyckim.



Wizytą w kościele kończymy zwiedzanie Iwonicza Zdroju. Ale warto jeszcze podejść około 50 metrów dalej, by zobaczyć jeden z ładniejszych drewnianych budynków dawnego Iwonicza. To willa Mały Orzeł, od pewnego czasu czekająca na remont kapitalny. Jeśli znajdzie się inwestor jestem pewien, że to właśnie ta willa zyska palmę najładniejszego budynku w Iwoniczu.



Mam nadzieję, że zachęciłem tym postem do odwiedzenia Iwonicza Zdroju. I tych, co nie byli, bo warto. Jak i tych co byli np. kilka lat temu, bo uzdrowisko wciąż się zmienia i pięknieje. Można tu wpaść na dwie godziny, by je tylko zwiedzić - tyle czasu wystarczy. Ale można też wykupić jeden z pakietów wypoczynkowo-leczniczych i podreperować swoje zdrowie podczas dłuższego pobytu.

Lokalizacja uzdrowiska.