Cieplice Śląskie-Zdrój

Cieplice Śląskie-Zdrój to nazwa najstarszego na ziemiach polskich uzdrowiska. Miejscowość jest znana z gorących, leczniczych źródeł, a jej historia zaczyna się w XII wieku. To wtedy (wg legendy w 1175 roku) podczas polowania śląski książę Bolesław Wysoki rani jelenia, który uciekając wskoczył do parującego źródła. Wkrótce okazało się, woda zasklepiła rany jelenia. Książę nakazał wybudować w tym miejscu mały dworek i sam korzystał z dobrodziejstw leczniczej wody. Wokół dworku z czasem zaczęły powstawać kolejne domostwa i przytułki dla chorych szukających ratunku, co dało początek dzisiejszemu uzdrowisku.

Zwiedzanie uzdrowiska zaczynamy na Placu Piastowskim. To tutaj znajduje się symboliczny pomnik nimfy wodnej "Zdrój". W podstawie pomnika znajduje ujęcia leczniczej wody fluorkowo-krzemowej. Woda wypływa z kranów umieszczonych w postumencie i charakteryzuje się bardzo wysoką temperaturą (wypływa jako ciepła lub gorąca, osiągając nawet do 90°C).



Rozglądając się wokół zobaczymy wysoką, samotnie stojącą barokową wieżę, będąca dzwonnicą pobliskiego kościoła pw. św. Jana Chrzciciela. Budowla ta została wzniesiona w latach 1709–1711 i charakteryzuje się wyrazistą, czerwoną elewacją. W jej dolnej części znajduje się brama prowadząca na dziedziniec dawnego klasztoru cystersów.



Cystersi zostali sprowadzeni do Cieplic w 1403 roku i wkrótce, poza działalnością czysto religijną, zorganizowali w pełni profesjonalne uzdrowisko, budując baseny kąpielowe oraz domy gościnne dla kuracjuszy. Widząc otarte drzwi postanowiliśmy zobaczyć wnętrze kościoła.



Najpierw jednak rozglądamy się po jego dziedzińcu. Zaraz przy wejściu znajduje się kolumna z postacią św. Floriana.



Ciekawą formę na mur otaczający dziedziniec kościoła. Zostały w niego wmurowane płyty nagrobne i epitafia członków śląskiego rodu von Schaffgotsch. Mężczyźni zostali ukazani w zbrojach rycerskich a kobiety w strojach z epoki. W mieście znajdziemy więcej śladów po rodzie Schaffgotsch, gdyż Cieplice i okolice były najpierw częścią ich majątku, a od 1675 roku główną siedzibą rodową.



Obok wejścia do kościoła znajduje się brama wjazdowa do dawnego klasztoru cystersów.



Bramę zdobi bogaty kartusz herbowy oraz figury świętych.



Wnętrze kościoła zachwyca bogatym, barokowym wyposażeniem z przełomu XVII i XVIII wieku. Zwraca uwagę imponujący ołtarz z 1716 r z obrazem namalowanym w 1687 roku przedstawiającym Najświętszą Marię Pannę jako Królową Niebios w otoczeniu świętych cysterskich.



Autorem obrazu jest słynny malarz Michael Willmann, nazywany śląskim Rembrandtem. Jemu też jest przypisywana kolekcja 12 obrazów umieszczonych pod emporami.



W wyposażeniu kościoła wyróżnia się jeszcze bogato złocona ambona



oraz chór muzyczny z pięknym prospektem organowym.



Po wyjściu z kościoła idziemy na spacer po deptaku przecinającym uzdrowisko w osi wschód-zachód. Mimo ulicznej zabudowy, deptak ma nazwę Placu Piastowskiego. Pierwszym napotkanym budynkiem jest Długi Dom, zabytkowa barokowa budowla wzniesiona w latach 1689–1696. Długi Dom pierwotnie służył jako ekskluzywny dom gościnny dla kuracjuszy przybywających do tutejszych źródeł termalnych. Posiada ozdobną elewacją frontową, ze zdwojonymi pilastrami oraz mansardowym dachem z lukarnami



Po chwili mijamy ładny neorenesansowy budynek sanatorium "Lalka". Wzniesiony w latach 1860–1875 służył jako dom gościnny i handlowy „Bazar”.



Nieco dalej znajduje się Pałac Schaffgotschów. Rezydencja została wybudowana w latach 1784–1788 w stylu późnobarokowo-klasycystycznym i stanowiła siedzibę rodową Schaffgotschów do 1945 roku. Obecnie mieści się w niej Filia Politechniki Wrocławskiej w Jeleniej Górze.



Frontowa elewacja ma długość około 81 metrów. Jej najbardziej charakterystycznymi elementami są dwa wejścia ozdobione bogato rzeźbionymi kartuszami herbowymi rodu Schaffgotschów.



Po minięciu pałacu, po drugiej stronie deptaku zobaczymy sylwetkę Kościoła Zbawiciela parafii ewangelicko-augsburskiej. Świątynia została wzniesiona w latach 1774–1777 w stylu późnobarokowym, z charakterystyczną wieżą zegarową dobudowaną w 1779 roku.



Wyróżniającym elementem architektonicznym tego kościoła są wysokie, zamknięte półkoliście okna obramowane piaskowcem.



Dzięki tak dużym oknom wnętrze świątyni jest bardzo jasne. W połączeniu z białym kolorem ścian i empor mamy wrażenie, jakby całe wyposażenie świątyni zostało wykonane z porcelany. Szkoda tylko, że kościół zwykle bywa zamknięty i nie każdy może się o tym przekonać.

                                                                                                                                                                                                                                                                    Zdjęcie z Internetu
Naprzeciw kościoła stoi ładny, szachulcowy budynek z przełomu XVIII i XIX wieku. Dawniej pełnił rolę pensjonatu o nazwie Eichenkranz (Dębowy Wieniec). Obecnie w jego wnętrzach mieści się włoska restauracja Quirino.



Cieplicki deptak nie jest długi, ma ok. 400 metrów długości, stąd po chwili wracamy nim znów w okolice Pałacu Schaffgotschów. Po drugiej stronie deptaku znajduje się kilka ładnych kamieniczek z kawiarniami i lokalami gastronomicznymi.



Znów jesteśmy na placu przy sanatorium "Lalka"



Pomiędzy nim a Pałacem Schaffgotschów znajduje się wejście do Parku Zdrojowego. Powstał on na bazie ogrodu warzywnego Schaffgotschów. Widoczna na zdjęciu główna aleja parkowa została wytyczona w 1796 roku i pierwotnie obsadzono ją klonami oraz lipami.



Początkowo ogród urządzono w geometrycznym stylu francuskim, jednak w 1838 roku przeszedł on gruntowną metamorfozę i został przekształcony w malowniczy park w stylu angielskim. Wejścia do parku strzegą kamienne lwy.



Spacerując alejkami mijamy typowe dla parków uzdrowiskowych elementy ich architektury. Tak więc znajdziemy tutaj budynek Teatru Zdrojowego z kawiarnią, liczne pomniki, fontanny i ładne, zadbane rabaty.









Nie mogło zabraknąć muszli koncertowej.



Bardzo popularny wśród kuracjuszy jest barokowy pawilon sanatoryjny "Edward" zlokalizowany w sercu parku. Obecnie pełni funkcje luksusowego domu zdrojowego z apartamentami i dużą przestronną jadalnią, będącą jednocześnie miejscem kurortowych wieczorków tanecznych.



Cieplicki park stopniowo przechodzi w bardziej otwarty teren z ładnymi widokami na pobliskie Karkonosze.



To już kolejny post opisujący miejscowości uzdrowiskowe na moim blogu. Można je zobaczyć klikając w zakładkę "Tematycznie/Miasta i miasteczka/Uzdrowiska" w menu bloga lub na podświetlonym linku.

Lokalizacja uzdrowiska