Zamek i Stare Miasto w Náchodzie

Náchod to chyba najczęściej odwiedzane przeze mnie czeskie miasto. Sprawiła to bliskość Kudowy Zdroju, w której moja firma posiadała domki letniskowe. Prawie każdy pobyt w tych domkach był okazją do wypadu do Náchodu, chociażby po dobre piwo i lentlinki. W końcu to tylko ok 6 km od Kudowy. Ale Náchod to również atrakcyjne miejsce turystyczne oferujące możliwość zwiedzenia ładnie położonego nad miastem zamku.

Czytaj dalej

Znojmo w moim obiektywie

Znojmo to kolejne czeskie miasto, które chciałbym przedstawić na moim blogu. Jest malowniczo położone w południowo-wschodnich Czechach, blisko granicy z Austrią, w regionie Moraw Południowych. Jego historia sięga IX wieku, gdy w czasach Państwa Wielkomorawskiego znajdował się w tym miejscu gród obronny. Pierwsze wzmianki o mieście Znojmo pochodzą z 1226 roku, kiedy to król czeski Przemysław Ottokar I buduje tutaj ufortyfikowane miasto z zamkiem. Dość szybko miasto zyskało przywileje miasta królewskiego.

Świetne położenie przy szlaku handlowym zapewniało miastu dostatek i przyczyniło się do jego rozwoju, którego nawet nie powstrzymały wojny husyckie. Kres prosperity przyniosła dopiero Wojna Trzydziestoletnia. Znojmo było wielokrotnie zdobywane i plądrowane. Ponad sto lat zajęło, aby się znów odrodziło. Obecnie miasto rozwija się, jako ważny ośrodek turystyczny. Sprzyjają temu liczne zabytki i atrakcyjne położenie nad rzeką Dyja.

Pierwszy z zabytkowych obiektów widzimy jeszcze będąc na przedmieściach Znojma. Jest nim dawny klasztor norbertanów, znany pod nazwą Klášter Louka.

Czytaj dalej

Zamek Vranov nad Dyji

Tym razem chciałbym przybliżyć Wam zamek, który zachwycił nas zarówno swoim malowniczym położeniem, jak i ciekawymi wnętrzami. Mowa o zamku Vranov nad Dyji, położonym na południu Czech. Wyobraźcie sobie, że jedziecie samochodem górską serpentyną i nagle, za kolejnym zakrętem drogi, waszym oczom ukazuje się taki oto widok.



Dla takich amatorów zamków, jak my, decyzja mogła być tylko jedna. Musimy go zobaczyć. Po chwili przy drodze pojawiła się mała zatoczka. Zatrzymujemy samochód i oglądamy dokładniej położone na wysokiej skale zabudowania zamkowe. Zwykle mam lornetkę, ale i zoom w aparacie pozwala dokładniej pokazać ich szczegóły.

Czytaj dalej

Zamek Jánský Vrch w Javorníku.

Przez wiele lat przynajmniej raz w roku odwiedzaliśmy uzdrowisko Kudowę Zdrój. Pokonywanie tyle razy tej samej trasy, mimo, że jest malownicza, stawało się nudne, więc zwykle szukaliśmy po drodze atrakcyjnego miejsca, gdzie robiliśmy sobie przerwę w podróży. Pewnego razu, w okolicy Paczkowa skręciliśmy na drogę prowadzącą do czeskiej granicy i po około dziesięciu minutach stanęliśmy w miejscowości Javorník u stóp położonego na wzniesieniu zamku Jánský Vrch.



Historia Javorníka sięga XIII wieku. Początkowo należał on do Piastów świdnickich, którzy w 1348 roku odstąpili go biskupom wrocławskim. W ich rękach, z krótkimi przerwami, pozostał do 1945 roku. Sama warownia powstała na przełomie XIII i XIV wieku. Pierwotny zamek  został później przebudowany w stylu barokowym za panowania Philippa Gottharda von Schaffgotsch (1716–1795), który uczynił go swoją główną rezydencją. Ostatnia znaczące przebudowa zakończyła się w 1801 roku i nadała obiektowi zachowany do dziś wygląd.

Chcąc zwiedzić zamek musimy pokonać strome schody, które zygzakami wyprowadzają nas na kamienny taras.

Czytaj dalej

Narodowy Park Podyjí

Narodowy Park Podyjí, to najmniejszy z czeskich parków narodowych. Za to swoją malowniczością i atrakcjami na pewno należy do najciekawszych w Europie Środkowej. Rozciąga się na długości ok 40 km od miejscowości Vranov na zachodzie aż po miasto Znojmo na wschodzie i przebiega wzdłuż granicy z Austrią. Park wraz ze swoim austriackim odpowiednikiem chroni niezwykle malowniczy odcinek rzeki Dyji, która mocno meandrując pokonuje w tym miejscu wzniesienia Masywu Czeskiego.

Powstała głęboka dolina sięgającą w niektórych miejscach wysokości 200 m. Jej atrakcją są liczne punkty widokowe, tzw vyhlidki z których rozciągają się piękne widoki na rzekę i okolicę. Dolina w niektórych miejscach ma formę wąskiego skalistego kanionu, gdzie indziej szeroko rozlanej wody. Najładniejsze są te miejsca, z których widać meandry rzeki. Sami zobaczcie.

Czytaj dalej

Ruiny zamku Hukvaldy

Hukvaldy to niewielka wieś w powiecie Frydek-Mistek w Czechach. Słynie z największych na Morawach ruin średniowiecznego zamku. Jego historia sięga 1228 roku, kiedy to rycerz króla Przemysława Ottokara I, Arnold von Hückenswagen wzniósł w Hukvaldach warowną budowlę.W połowie XIV wieku zamek stał się własnością biskupów ołomunieckich, którzy rozbudowali go na przestrzeni wieków, w potężną twierdzę otoczoną murami obronnymi z pięcioma basztami. Zamek nigdy nie został zdobyty przez nieprzyjaciela, a próbowali tego m.in. Duńczycy i Szwedzi podczas wojny trzydziestoletniej. Dopiero w 1762 roku pokonała go natura za sprawą uderzenia pioruna. Po tym tragicznym wydarzeniu warownia została opuszczona i od tego czasu zaczęła popadać w ruinę. W XIX wieku zamek jako „romantyczne ruiny” wraz z otaczającym go parkiem stał się atrakcyjnym celem turystycznym.

Od pewnego czasu chcieliśmy zobaczyć ten zamek. Wreszcie nadarzyła się okazja. Stosunkowo niewielka odległość od Zabrza sprawia, że już około godz. 10-tej wysiadamy z samochodu w centrum miejscowości Hukvaldy. Uwagę zwraca kościół pw. św. Maksymiliana. Został wybudowany przez biskupa Maksymiliana z Hamilton w stylu barokowym w 1769 roku. Widząc otwarte drzwi kościoła wchodzimy do środka świątyni.

Czytaj dalej

Cmentarz żydowski w Mikulovie

Cmentarz powstał w połowie XV wieku, mniej więcej w tym samym okresie, co mikulowska gmina żydowska. Nekropolia znajduje się na zachodnim zboczu Koziego Gródka, zwanego niegdyś Turold. Ma powierzchnię 19 180 m², a jej nieregularny kształt obrazuje kilkusetletnią historię. Jest jednym z największych cmentarzy żydowskich na Morawach. Całość otoczona jest wapienno-ceglanym murem, którego wysokość w niektórych miejscach sięga nawet 8 m.

Centralną i najważniejszą częścią kirkutu jest tzw. rabiński wzgórek. Jest to wzniesienie, na którym znajdują się najstarsze zachowane macewy z XVII w., a także groby rabinów i ich rodzin oraz najbogatszych mieszkańców miasta. Na cmentarzu żydowskim w Mikulovie znajduje się kilka tysięcy nagrobków. Najstarsza zachowana macewa pochodzi z 1618.

W południowej części cmentarza w 1898 wybudowano według projektu wiedeńskiego architekta Maxa Fleischera neorenesansowy dom przedpogrzebowy. To od niego zaczynamy spacer po terenu cmentarza. Jak zawsze towarzyszył mi aparat fotograficzny, więc zapraszam do obejrzenia zdjęć.

Czytaj dalej

Zamek Valtice

W dzisiejszym poście chciałbym powrócić do prezentowanego już na blogu Aerału Lednicko-Valtickiego położonego na Morawach i przybliżyć Wam sylwetkę drugiego zamku na tym terenie - głównej siedziby rodu Lichtensteinów w Valticach. Jego zaczątkiem był gotycki zamek z XIII wieku, który następnie został rozbudowany w okresie renesansu.

Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie na styl barokowy przeprowadzonej w latach 1643–1730 według projektu włoskiego architekta Domenico Martinelli i Johanna Bernharda Fischera von Erlach. Zamek składa się z trzypiętrowych budynków z czterema skrzydłami ze stajnią, ujeżdżalnią, galerią, rokokowym teatrem i wozownią. Z okresu renesansu są zachowane dwie narożne wieże, które wiodą od niskich bocznych skrzydeł poprzedzających budynek główny.

Czytaj dalej

Jaskinia na Špičáku

Tym razem chcę Was oprowadzić po wnętrzach jednej z czeskich jaskiń znajdujących w paśmie Gór Rychlebskich, niedaleko przejścia granicznego Głuchołazy-Mikulovice. Jaskinia na Špičáku jest uważana za najlepiej poznaną w tej części Europy. Zarazem jest jedną z najstarszych znanych człowiekowi. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi już z 1430 roku, a opisał ją krakowianin Anthonius Wale.

Fakt, że przez tak długi czas była znana i dostępna ma swoje odbicie w całkowitym zniszczeniu jej szaty naciekowej. Po co więc się tam wybrałem i dzisiaj zachęcam Was do jej odwiedzin ? Są dwa powody. Pierwszy to niezwykły, niespotykany gdzie indziej kształt jaskiniowych korytarzy w kształcie serca. Drugi powód to obecność na ścianach jaskini różnych symboli, dat, podpisów dawnych bywalców czy tez naskalnych rysunków.

Dojazd do jaskini jest niekłopotliwy. Po minięciu wspomnianego przejścia granicznego kierujemy się drogą nr 44 na Jesenik. W miejscowości Písečna pojawia się drogowskaz kierujący nas do jaskini. Samochód zostawiamy na na parkingu przy restauracji "Rezidence u Jezera". Teraz czeka nas ok 0,5 km spacer do jaskini za znakami niebieskiego szlaku turystycznego. W środku tygodnia można podjechać samochodem pod samą jaskinię, jest tam miejsce na kilka samochodów. W weekendy raczej polecam 10 minutowy spacer.

Zaraz po opuszczeniu parkingu i przejściu krótkiego leśnego odcinka trasy zobaczymy w oddali budynek administracyjny jaskini.

Czytaj dalej

Starý Jičín

W czasie moich wycieczek do Czech trzykrotnie trafiałem na miejscowości o nazwie Jičín. Dwie z nich, Starý Jičín i Nový Jičín znajdują się stosunkowo blisko polskiej granicy, niedaleko Ostrawy. Trzecia miejscowość Jičín, ta najbardziej znana za sprawą popularnej bajki o rozbójniku Rumcajsie, leży bardziej na zachód, w głębi kraju i stanowi jakby bramę wjazdową do często odwiedzanego przez nas Czeskiego Raju.

Prezentację tych miejscowości postanowiłem zacząć od najstarszej. Jest nią Starý Jičín (po polsku - Stary Jiczyn) wzmiankowany po raz pierwszy w 1240 roku za sprawą istniejącego na wzgórzu zamku, którego właścicielem był Arnold z Hückeswagen. Jeszcze starsze dzieje tego miejsca podaje Wikipedia. Podobno już w I tysiącleciu p.n.e. na terenie dzisiejszego Starego Jiczyna istniał gród kultury łużyckiej, później przejęty przez Celtów.

To właśnie malowniczo położone na wzgórzu pozostałości zamku są celem, dla którego tę miejscowość odwiedzają turyści. Zanim i my tam się udamy, spacerujemy po niewielkim placu znajdującym się w centrum miejscowości pełniącym funkcje rynku. Uwagę zwraca górująca na dachami domów sylwetka kościoła św. Wacława.

Czytaj dalej

Rejon Maloskalsko - część II - Ruiny zamku Vranov

Kontynuujemy zwiedzanie Czeskiego Raju w rejonie Maloskalsko. Na początek przypomnę jedno ze zdjęć z poprzedniego postu ukazujący widok Vranovskiego hřebena z Husníkovej vyhlídki.



Jak się dokładniej przyjrzymy temu widokowi zauważymy, że na skałach oprócz kaplicy znajdują się jeszcze pozostałości pochodzącego z XV wieku zamku Vranov. Cały ten skalisty grzebień, od kaplicy aż po jego najwyższy punkt z drewnianym krzyżem (po lewej stronie zdjęcia) został udostępniony dla turystów. Dzięki skalnym stopniom i zabezpieczającym barierkom możemy zwiedzić ruiny zamku Vranov, a z licznych punktów widokowych podziwiać bliższą i dalszą okolicę. Brzmi zachęcająco, więc zapraszam na taki spacer.

Czytaj dalej

Rejon Maloskalsko - część I

Maloskalsko to jedna z mniej znanych części Czeskiego Raju. Ta baśniowa kraina jest dość często odwiedzana przez nas, gdyż uwielbiamy wędrówki po tzw. Skalnych Miastach. Tym razem wybraliśmy się w okolice niewielkiej miejscowości Mala Skala. To od niej swoją nazwę przyjął Park Przyrodniczy Maloskalsko. Przyciąga on turystów ładnymi widokami na ciekawie rozszczepione Suché skály czy Vranovský hřeben. Dla nas jednak najciekawszy okazał się masyw Chléviště z labiryntem skalnym oraz znajdujące się na jego terenie punkty widokowe. Przy okazji zwiedziliśmy też pozostałości dawnego grodu Vranov.

Relacje z naszej wycieczki podzieliłem na dwie części. W dzisiejszym poście pokażę atrakcje Skalnego Miasta Chléviště. Naszą wycieczkę rozpoczęliśmy na parkingu w miejscowości Besedice. Na mapce, którą zamieszczę pod koniec postu, pokazałem jego lokalizację oraz przebieg szklaków turystycznych, którymi wędrowaliśmy. Zaraz przy parkingu znajdujemy czerwone znaki Złotej ścieżki Czeskiego Raju. Idąc nią przechodzimy przez prawie cała miejscowość Besedice mijając tradycyjne dla tego terenu, drewniane domy z charakterystycznym białym maskowaniem szczelin między belkami.

Czytaj dalej

Muzeum Techniki Tatra

Na ostatni w tym roku post wybrałem relację z wycieczki do Muzeum Techniki Tatra w czeskiej miejscowości Koprzywnica ( Kopřivnice ), ok 25 km na południowy zachód od Ostrawy.

Muzeum powstało dla zobrazowania rozwoju motoryzacji jednego z wiodących producentów samochodów na przestrzeni ostatnich stu dwudziestu lat, znanej czeskiej marki Tatra. Zwykle słysząc słowo Tatra mamy na myśli jej obecny produkt, jakim są samochody ciężarowe. Jednak to samochody osobowe rozsławiły tę firmę jeszcze w latach międzywojennych, m.in za sprawą samochodów o niskich oporach aerodynamicznych, o kształcie zbliżonym do kropli wody. Dzisiaj ich pieczołowicie odnowione egzemplarze zachwycają nas piękną linią i budzą nostalgię za odległymi czasami, gdy mknęły po drogach całej Europy. Nie będę opisywał poszczególnych modeli, bardziej zależało mi na oddaniu klimatu, jaki panuje w muzeum. Klimatu nostalgii i zadumy za odchodzącym czasem i zmianami jakie niesie. Zupełnie jak w dzisiejszym, ostatnim dniu roku 2019.

Nowoczesny budynek i siedziba Muzeum Techniki Tatra.

Czytaj dalej

Zamek Pernštejn

Tym razem zapraszam do jednego z większych czeskich zamków, malowniczo położonym na wzniesieniu nieopodal miejscowości Nedvědice - do zamku Pernštejn. To jeden z najlepiej zachowanych i najpiękniejszych zamków gotyckich na Morawach. Naszą wycieczkę zaczynamy na niewielkim parkingu, przy lokalnej drodze prowadzącej z Nedvědic do miejscowości Smrček. Istnieje co prawda duży płatny parking u stóp zamku, ale z niego odległość do zamku jest podobna, więc po co przepłacać.

Już wkrótce po wyjściu z samochodu widzimy sylwetkę zamku na pobliskim wzniesieniu. Pogoda nam dopisała. Był dość ciepły, wiosenny dzień, chociaż przyroda jeszcze jakby trwała w zimowym letargu. W końcu jesteśmy na Wyżynie Czesko-Morawskiej, tutaj wiosna zaczyna się nieco później.

Czytaj dalej

Jaskinia Balcarka

Zwykle wracając do Polski z południa Czech zatrzymujemy się na terenie Morawskiego Krasu, by zwiedzić jedną z licznych tam jaskiń. Tym razem wybór padł na jaskinię Balcarka. Po jej zwiedzeniu mogę stwierdzić, że jest jedną z najładniejszych, jakie do tej pory zobaczyłem. Długość jej korytarzy wynosi ok 1400 m, z czego do zwiedzania udostępniono 720 m w formie trasy turystycznej. Pod powierzchnią ziemi panuje stała temperatura 7-8 °C. Wilgotność wynosi ok. 99%



Wizyta w jaskini zaczyna się w okazałym portalu wejściowym Balcarowej Skały. Sztucznie utorowanym korytarzem zwiedzający schodzą do niewielkich komór, które pociągają barwnością sintrowych nacieków i stalagmitów. Pierwszym postojem są wysokie na 10 metrów komory nazywane rotundami Wilsona. Większa z nich jest przepięknie ukształtowaną kolistą przepaścią, której ściany zdobią sintrowe kaskady. Stąd wiedzie trasa do największych komór Balcarskiej jaskini - Wielkiej Katedry o rozmiarach 65 x 20 x 15 metrów. Jej sufit zdobią przejrzyste stalaktyty i zasłony. Po zwiedzeniu wszystkich malowniczych zakątków Wielkiej Katedry na zwiedzających czeka wejście do części zwanych Galeriami i Korytarzem przyrodniczym.

Czytaj dalej

Zamek Slavkov

Slavkov u Brna to niewielkie miasto położone w południowo-wschodnich Czechach, w kraju południowomorawskim, ok. 20 km na wschód od centrum Brna. Gdy wiosną ubiegłego roku wysiedliśmy z samochodu przy jego głównym placu, zaskoczył nas widok czystego, schludnego miasteczka, ale zupełnie wyludnionego.



Co nas sprowadziło do tego miejsca? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy, gdy podejdziemy bliżej do ładnego budynku miejskiego Ratusza.

Czytaj dalej

Zamek w Lednicach

Lednice to niewielka miejscowość położona na południu Moraw. W XIV wieku okoliczne ziemie wraz z gotyckim zamkiem kupuje rodzina Lichtensteinów. Na przestrzeni wieków zmienia zabagnione ziemie w jedną z największych w Europie rezydencji pałacowo-parkowych. Podczas stuleci powstawał tutaj wyjątkowy kompleks parkowy pełen szlachetnych drzew, romantycznych budowli, stawów i przepięknych zakątków. Dzisiaj to miejsce jest znane pod nazwą Aerału Lednicko-Valtickiego i zajmuje obszar około 285 km kwadratowych. Inna nazwa tego miejsca to Ogród Europy. Od północy i południa zamykają go dwa wielkie zamki - jeden w Lednicach, wykorzystywany zazwyczaj latem i podczas wielkich polowań oraz drugi w Valticach, gdzie znajdowała się główna rezydencja rodu Lichtensteinów.

W tym poście chciałbym przybliżyć sylwetkę zamku w Lednicach. Jego dzisiejszy wygląd to efekt wielokrotnych przebudów. Ostatnia odbyła się w latach 1845-55, po której pałac otrzymał wystrój nawiązujący do modnego wówczas w Europie stylu angielskiego gotyku. Podobno na ten cel wydano równowartość trzech ton złota. Ród Lichtensteinów był właścicielem tych terenów do 1945 roku, do czasu, gdy ich majątek znacjonalizowano. Obecnie trwają usilne próby jego odzyskania. Nie powinno to nas dziwić. Mówimy o odzyskaniu ziemi o obszarze prawie dwa razy większym, niż wynosi dzisiejsze Księstwo Lichtenstein.

Widok na zamek w Lednicach - jego główna fasada.

Czytaj dalej

Tam, gdzie kończą się Sudety

Wschodnie Sudety ograniczone są od północy pasmem Gór Opawskich, a od południa pasmem Niskiego Jesenika. Góry Opawskie przechodzą w Płaskowyż Głubczycki, natomiast Niski Jesenik obniża się w kierunku Bramy Morawskiej, która oddziela Sudety od Karpat. Niedaleko czeskiej miejscowości Město Albrechtice znajduje się ciekawa wieża widokowa postawiona na szczycie wzniesienia Hraniční vrch (536 m).

Nazwa góry pochodzi od granicy polsko-czeskiej, która biegnie przez połać szczytową. W 2011 roku w odległości około 200 m na sąsiednim wzniesieniu zbudowano 25 metrowej wysokości metalową wieżę widokową o unikatowej konstrukcji. Wieża składa się z dwóch masztów połączonych na górze kładką. Dawniej maszty służyły jako anteny sygnałów telefonii komórkowej, obecnie po połączeniu kładką są celem turystycznych wypadów.

To właśnie z tej wieży, przy sprzyjającej pogodzie możemy zaobserwować, jak stopniowo wypłaszcza się wschodnia część Sudetów. Chcąc dostać się w okolice wieży należy w miejscowości Město Albrechtice skręcić w lokalną drogę prowadząca do Piskořova. Szczegóły pokazuję na dołączonej pod postem mapce turystycznej. Drogą tą prowadzi również szlak rowerowy nr 6116. Po ok 1,5 km znajdujemy drogowskaz ze szlakiem niebieskim kierujący nas w stronę pobliskiego wzniesienia. Tutaj zostawiamy samochód na niewielkim parkingu.

Teraz lekko widoczną ścieżką kierujemy się za znakami niebieskimi ku widocznej wieży.

Czytaj dalej

Mumlavský wodospad

Mumlavský wodospad jest położony w Karkonoszach w pobliżu czeskiej miejscowości Harrachov. Blisko stąd do granicy z Polską i naszej miejscowości Szklarska Poręba. Chcąc zobaczyć wodospad możemy udać się do niego bezpośrednio z centrum Harachova tzw Lisią Ścieżką idąc w kierunku restauracji Mumlavská Bouda. Latem szlak ten jest dość mocno oblegany przez turystów.

My postanowiliśmy dostać się nad wodospad mniej uczęszczanym szlakiem prowadzącym z przysiółka Rýžoviště. Zostawiamy samochód na niewielkim parkingu i udajemy się za żółtymi znakami szlaku turystycznego w kierunku pobliskiego lasu. Zanim wkroczymy w leśne ostępy warto się odwrócić, by zobaczyć ładny widok na okoliczne wzniesienia



Wędrówka lasem jest bardzo przyjemna, zwłaszcza w letnie dni, gdyż cały czas idziemy w cieniu. Sam szlak tez nie jest zbyt wymagający. Jego długość wynosi ok. 1 km. Mniej więcej w połowie trasy znajdujemy ślady dawnych robót górniczych, resztki szybów. Szlak w tym miejscu jest zabezpieczony barierką, niemniej należy uważać, by nie osunąć się w dół.

Czytaj dalej

Křtiny - morawska perła baroku

W trakcie naszych wycieczek bardzo lubimy momenty, gdy podróżując do miejsca docelowego nagle zostajemy zaskoczeni jakimś niezwykłym widokiem. Czasem jest to wspaniały krajobraz, kiedy indziej ciekawa budowla. Tak było w zeszłym roku, gdy jadąc boczną drogą z Brna w kierunku jaskiń Morawskiego Krasu wjechaliśmy do miejscowości Křtiny. Dojeżdżając do jej centrum zobaczyliśmy na wzniesieniu pięknie położony kościół z przyległymi zabudowaniami. Całość ładnie odznaczała się na tle błękitu nieba.



Postanowiliśmy zatrzymać się i zobaczyć dokładniej ten kościół. Wtedy jeszcze nie wiedzieliśmy, że przypadkowo trafiliśmy na jedno z najładniejszych czeskich sanktuariów. Już sama nazwa miejscowości intryguje. Křtiny - to po naszemu Chrzciny. Jak głosi legenda to właśnie tutaj święci Cyryl i Metody w IX wieku chrzcili okoliczną ludność. Do tego faktu nawiązuje dawna łacińska nazwa doliny, w której znajduje się miejscowość – Vallis Baptismi, czyli Dolina Chrztu.

Czytaj dalej