Muzeum - Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie i Zamek Lipowiec zostało
utworzone z dniem 01.01.2007r., na bazie Skansenu i Zamku Lipowiec wydzielonych
ze struktur Muzeum w Chrzanowie
Skansen udostępniono do zwiedzania 15 października 1973r.-wówczas były to 3
obiekty. Dziś na terenie skansenu o powierzchni 5,3 ha znajduje się 25 cennych
zabytków budownictwa drewnianego nie licząc małej architektury. Wśród
malowniczego terenu znajdują się zagrody chłopskie z sadami i ogródkami
kwiatowymi, obiekty związane z wiejską produkcją rzemieślniczą, kościół z
dzwonnicą, zespół małomiasteczkowy i inne przykłady architektury wsi
nadwiślańskiej. Do zespołu małomiasteczkowego, zlokalizowanego w zachodniej
części Parku, należą: dom podcieniowy z Alwerni (1825 r.) w którym znajduje się
dziś sklep z pamiątkami, dom o charakterze podmiejskim przeniesiony z Chrzanowa
(1804 r.) wyposażony w warsztat garncarski, spichlerz dworski pochodzący z
Kościelca (1789 r.) służący jako miejsce wystaw czasowych oraz karczma z Minogi
(XIX w.) z regionalną kuchnią. Wśród zabudowań wiejskich wymienić warto między
innymi takie obiekty, jak modrzewiowa chałupa sołtysia z Przegini Duchownej
(1862 r.), z bogatym wnętrzem wyposażonym w oryginalne sprzęty, dom bogatego
chłopa z Przeciszowa (1843 r.) z klasą wiejskiej szkoły i warsztatem
wikliniarskim, tworzący zagrodę ze stodołą ośmioboczną i chlewikiem z Kaszowa,
malowany dom z Podolsza (1862 r.). We wschodniej części skansenu znajduje się
zagroda w typie okołu, przeniesiona ze Staniątek, pochodząca z 1855 roku.
Najstarszym obiektem w skansenie jest kościół z Ryczowa z roku 1623, z
oryginalnym wyposażeniem pozyskanym wraz z obiektem. Są to m. in. trzy ołtarze w
tym ołtarz główny o wystroju barokowym z obrazem Podwyższenia Krzyża Świętego,
piękna polichromia z 1930 roku projektu Jerzego Fedkowicza, ucznia Józefa
Mehoffera i cenne organy. W obrębie murów stoi dzwonnica z Nowej Góry (1778 r.)
a w ich sąsiedztwie budynek plebanii i XVIII wieczne: spichlerz plebański z
Tenczynka i stodoła ośmioboczna z Regulic. Obraz wsi nadwiślańskiej uzupełniają:
olejarnia z Dąbrowy Szlacheckiej z oryginalnymi stępami i prasą, kuźnia
przeniesiona z Liszek i młyn wodny z Sadka z izbą kurną (w fazie wyposażania)
pochodzący z końca XIX w. Najbardziej okazałym obiektem Skansenu jest Dwór z
Drogini z roku 1730, zrekonstruowany w latach 2002 – 2006 w wyniku współpracy
finansowej Województwa Małopolskiego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego oraz wszystkich gmin powiatu chrzanowskiego. Obiekt oprócz stałej
ekspozycji wnętrz typowego dworu polskiego, pełni także funkcję konferencyjną i
koncertową oraz mieści administrację Muzeum.
/ze strony muzeum http://www.mnpe.pl//
Zapraszam na jesienny spacer po terenie skansenu.
Na początek dom z Chrzanowa z 1804 roku, typowy dla podmiejskiej architektury
małomiasteczkowej, po lewej widoczna studnia z Aleksandrowic z drugiej połowy
XIX wieku.