Spiska Kapituła

Na wysokim wzniesieniu Martinskiego Kopca nieopodal miasteczka Spiskie Podgrodzie leży warowne miasteczko kościelne o nazwie Spiska Kapituła. Dla mieszkańców słowackiego Spiszu pełni taką rolę jak Góra św. Anny dla Ślązaków. Ta stolica biskupstwa nazywana bywa słowackim Watykanem.



Znakiem rozpoznawczym kościelnego wzgórza są strzeliste wieże XIII wiecznej katedry pw. Św. Marcina. Po jego lewej stronie widać zabudowania pałacu biskupiego.

Pierwszy ośrodek religijny mógł istnieć na wzgórzu już w czasach Państwa Wielkomorawskiego. W XII wieku wraz z węgierską kolonizacją pojawiają się pierwsze wzmianki o miejscowym kościele św. Marcina, który od XIII wieku stał się siedzibą opactwa, kapituły i ważnym ośrodkiem religijnym na całym Spiszu. Pierwsze obwarowania pojawiły się w XIV wieku, solidniejsze; które dotrwały do czasów współczesnych, pochodzą z lat 1662 - 1665. Wtedy też miejscowość otrzymała prawa miejskie. W 1776 utworzono w Spiskiej Kapitule biskupstwo spiskie.

Główne wejście na teren miasteczka biskupiego prowadzi przez Górną Bramę przy zachodniej fasadzie kościoła.



Chcąc zwiedzić katedrę musimy mieć bilety. Można je kupić w barokowej wieży zegarowej stanowiącej jednocześnie wejście na teren ogrodów francuskich



Korzystając z chwili czasu i oczekiwania na przewodnika odbyłem spacer po terenie miasteczka. Wielkiego wyboru nie ma. Przez miasteczko prowadzi jedna ulica wzdłuż której znajdują się dawne domy kanoników oraz siedziba seminarium duchownego.



Uliczka dość stromo opada w dół w kierunku widocznej Bramy Dolnej. W jednym z ładniejszych budynków znajduje się hotel z restauracją



Wejście jest ozdobione kompozycją rzeźbiarską Koronacja NMP.



Przy domach kanoników tzw kanoniach znajdowały się duże podwórza z zabudowaniami gospodarczymi i domami dla czeladzi. Wejście w obręb podwórza prowadziło dużymi zdobionymi bramami.



Wracamy tą samą drogą na plac przed katedrą. Wyraźnie widać, że katedra była wielokrotnie przebudowywana i zawiera elementy zarówno stylu romańskiego jak i gotyckiego.



Budowę katedry rozpoczęto w 1198, ale ukończono dopiero po najazdach tatarskich, w latach 1245-1273. Najwięcej elementów romańskich znajdziemy na zachodniej fasadzie z dwiema wieżami górującymi nad okolicą, romańskim chórem i kruchtą



W lewej wieży znajdują się dwa poziomy biforiów - dwudzielnych okien romańskich z kolumienką pośrodku. Nad wejściem znajduje się romański półokrągły portal.



Warto jeszcze obejrzeć południową stronę katedry, gdzie znajduje się dobudowana w XV w gotycka kaplica grobowa rodu Zapolya



Do wnętrza katedry wchodzimy bocznym wejściem od strony północnej



Na skutek licznych przebudów w środku nie zachowało się wiele przedmiotów z początków istnienia katedry, niemniej jednak wnętrza pełne są cennych obiektów z różnych epok.

Z 13 gotyckich ołtarzy zachował się główny św. Marcina z lat 1470-1478) a także położone w nawach bocznych ołtarze: Trzech Króli, św. Michała Archanioła i Zaśnięcia Panny Marii oraz ołtarz Krzyża Świętego. W kaplicy Zapoylów znajdziemy ołtarz Koronowania Panny Marii. Jednym z najcenniejszych obiektów jest Leo Albus, biała późnoromańska rzeźba leżącego lwa z II połowy XIII wieku (najstarsza romańska rzeźba na Słowacji) oraz figura Chrystusa Boleściwego w zachodnim portalu z XV wieku Nad wejściem do zakrystii, znajduje się malowidło na desce z XV które przedstawia św. Stefana.

Chcąc przedstawić chociaż namiastkę wystroju katedry zamieszczam skróty do wirtualnych panoram pokazujących wnętrze kościoła i samego prezbiterium z ołtarzem głównym. Proszę kliknąć myszką na następnych dwóch zdjęciach. Najlepiej oglądać na pełnym ekranie.

 

Po zwiedzeniu Spiskiej Kapituły zjeżdżamy drogą do miejscowości Spiskie Podgrodzie. Atrakcją tego odcinka podróży jest ładny widok na ruiny Zamku Spiskiego. To ciekawe miejsce zostanie opisane w innym poście.



Lokalizacja miejsca



Pokaż Spiska kapitula na większej mapie